Hộ chiếu gắn chip có bắt buộc phải đổi không là câu hỏi nhiều công dân đặt ra sau khi Bộ Công an chính thức cấp hộ chiếu phổ thông gắn chip từ 01/03/2023. Câu trả lời: không bắt buộc. Hộ chiếu cũ không chip vẫn có giá trị đến khi hết hạn ghi trên hộ chiếu (thường 10 năm). Bài viết phân tích khi nào nên đổi, lệ phí 250.000 đồng, lợi ích gắn chip và so sánh 2 loại hộ chiếu để bạn quyết định đúng đắn.
Quy định về hộ chiếu cũ và hộ chiếu gắn chip
Theo Luật Xuất cảnh, Nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019 (sửa đổi 2023), Bộ Công an cấp song song 2 loại hộ chiếu phổ thông:
- Hộ chiếu phổ thông không gắn chip: vẫn được cấp, lệ phí 200.000 đồng, thời hạn 10 năm.
- Hộ chiếu phổ thông gắn chip: cấp từ 01/03/2023, lệ phí 250.000 đồng, thời hạn 10 năm, có chip điện tử lưu sinh trắc học.
Quy định quan trọng: hộ chiếu phổ thông không gắn chip đã cấp trước 01/03/2023 (hoặc cấp sau đó theo lựa chọn của công dân) vẫn có giá trị sử dụng đến khi hết hạn. Không có quy định bắt buộc công dân phải đổi sang gắn chip ngay.
So sánh hộ chiếu gắn chip vs hộ chiếu không chip
| Tiêu chí | Hộ chiếu không chip | Hộ chiếu gắn chip |
|---|---|---|
| Lệ phí cấp mới | 200.000 đồng | 250.000 đồng |
| Thời hạn | 10 năm (người lớn) | 10 năm (người lớn) |
| An toàn | Dễ làm giả hơn | Chip mã hóa, khó làm giả |
| Cổng nhập cảnh tự động | Không hỗ trợ | Hỗ trợ tại các nước có e-gate |
| Visa thuận lợi | Thông thường | Một số nước xét nhanh hơn |
| Dữ liệu trên chip | Không có | Ảnh, vân tay, thông tin cá nhân |
| Sử dụng trong CSDL quốc gia | Không liên thông | Liên thông CSDL dân cư |
Khi nào nên đổi sang hộ chiếu gắn chip?
5 trường hợp khuyến nghị đổi sớm:
1. Sắp đi nước ngoài dài hạn
Du học, đi lao động dài hạn, định cư - hộ chiếu gắn chip thuận lợi hơn khi làm visa, đổi visa và làm giấy phép cư trú tại nước sở tại.
2. Đi công tác/du lịch quốc tế thường xuyên
Người đi nước ngoài 3-5 lần/năm trở lên: cổng nhập cảnh tự động tại Sân bay Tân Sơn Nhất, Nội Bài, Singapore Changi, Hàn Quốc Incheon, Nhật Narita... giúp tiết kiệm 30-60 phút mỗi lần thông quan.
3. Hộ chiếu cũ còn dưới 6 tháng
Hầu hết các nước yêu cầu hộ chiếu còn hạn tối thiểu 6 tháng tính từ ngày dự kiến nhập cảnh. Nếu hộ chiếu sắp hết hạn, nên đổi luôn sang gắn chip thay vì cấp mới loại cũ.
4. Hộ chiếu cũ bị hư hỏng, rách, mờ
Phải cấp lại - tiện tay chọn hộ chiếu gắn chip để tận dụng đầu tư lâu dài.
5. Đổi mất 50.000 đồng nhưng lợi ích lâu dài
Chênh lệch chi phí nhỏ (50.000 đồng cho 10 năm = 5.000 đồng/năm). Lợi ích về an toàn, tốc độ thông quan và thuận lợi visa rất đáng giá.
Khi nào có thể giữ hộ chiếu cũ không cần đổi?
- Hộ chiếu còn hạn nhiều (>3 năm) và không có kế hoạch đi nước ngoài trong tương lai gần.
- Chỉ đi du lịch các nước không yêu cầu hộ chiếu chip (hầu hết ASEAN, Lào, Campuchia... không yêu cầu chip).
- Người cao tuổi ít đi nước ngoài.
- Trẻ em dưới 14 tuổi - hộ chiếu chỉ 5 năm, hết thì cấp mới luôn.
Thủ tục đổi sang hộ chiếu gắn chip
Thủ tục tương tự cấp mới, không có quy trình "đổi" riêng. Làm qua VNeID:
- Khai online qua VNeID: chọn "Cấp hộ chiếu phổ thông gắn chip", chọn lý do "Cấp đổi".
- Nộp lệ phí 250.000 đồng qua ví điện tử/ngân hàng.
- Đến công an lấy ảnh, vân tay theo lịch hẹn (1-3 ngày).
- Mang hộ chiếu cũ - công an sẽ thu hồi sau khi cấp hộ chiếu mới.
- Nhận hộ chiếu mới sau 5-8 ngày làm việc, qua chuyển phát nhanh về nhà hoặc tại công an.
Xem chi tiết quy trình tại: Làm hộ chiếu phổ thông 2026 online tại nhà.
Ví dụ tính chi phí
Ví dụ 1: Chị Linh có hộ chiếu không chip cấp năm 2022, hết hạn 2032 (còn 6 năm). Chị có kế hoạch du học Mỹ năm 2027.
- Phương án A: dùng hộ chiếu cũ đi phỏng vấn visa F-1, nếu pass thì dùng tiếp đến 2032 rồi mới cấp mới.
- Phương án B: đổi sang hộ chiếu gắn chip ngay, lệ phí 250.000 + 30.000 chuyển phát = 280.000 đồng.
Khuyến nghị: Phương án B - thuận lợi xét visa, sau khi du học xong sẽ đi lại nhiều lần, e-gate giúp tiết kiệm thời gian.
Ví dụ 2: Bác Hùng 65 tuổi, có hộ chiếu không chip còn hạn 4 năm, chỉ đi du lịch Thái Lan 1 lần trong tương lai.
- Khuyến nghị: không cần đổi. Dùng tiếp hộ chiếu cũ, tiết kiệm 250.000 đồng.
Các thị trường yêu cầu hộ chiếu gắn chip
Tính đến 2026, một số quốc gia/lãnh thổ khuyến khích hoặc yêu cầu hộ chiếu gắn chip cho các dịch vụ:
- EU/Schengen: đang triển khai hệ thống EES (Entry/Exit System) yêu cầu hộ chiếu sinh trắc học.
- Anh, Australia, New Zealand: hỗ trợ e-gate cho hộ chiếu gắn chip Việt Nam tại một số cửa khẩu.
- Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore: cổng nhập cảnh tự động cho công dân Việt Nam có hộ chiếu chip đã đăng ký trước.
- Thái Lan, Malaysia: đang triển khai dần dần e-gate cho hộ chiếu chip ASEAN.
Dù không bắt buộc, việc có hộ chiếu gắn chip giúp nhập cảnh nhanh hơn đáng kể ở các thị trường trên.
Sai lầm phổ biến khi đổi hộ chiếu
- Chờ hộ chiếu cũ hết hạn mới đổi: nhiều nước từ chối nhập cảnh khi hộ chiếu còn dưới 6 tháng - phải đổi sớm hơn.
- Không mang hộ chiếu cũ khi đi đổi: công an không cấp hộ chiếu mới khi chưa thu hồi cái cũ.
- Nghĩ hộ chiếu cũ sẽ được đóng dấu "hủy": công an thu hồi bản chính, bạn không giữ lại được. Hãy scan/chụp ảnh tất cả trang có dấu visa, đóng dấu xuất nhập cảnh trước khi đi đổi.
- Nghĩ có thể đổi visa cũ vào hộ chiếu mới: không tự động - phải mang cả 2 hộ chiếu khi nhập cảnh nước có visa cũ, hoặc xin chuyển visa sang hộ chiếu mới tại đại sứ quán.
Các câu hỏi thường gặp
Hộ chiếu cũ chưa hết hạn có phải đổi không?
Không bắt buộc. Hộ chiếu cũ vẫn có giá trị đến khi hết hạn ghi trên hộ chiếu.
Lệ phí đổi sang hộ chiếu gắn chip?
250.000 đồng (tính như cấp mới).
Khi nào nên đổi sang hộ chiếu gắn chip?
Khi sắp đi nước ngoài dài hạn, đi nhiều nước thường xuyên, hộ chiếu cũ dưới 6 tháng hạn, hoặc muốn dùng e-gate.
Đổi mất bao lâu?
5-8 ngày làm việc, nhận qua chuyển phát nhanh hoặc tại công an.
Hộ chiếu gắn chip có giá trị ở những nước nào?
Tất cả các nước chấp nhận hộ chiếu Việt Nam. Các nước có e-gate công nhận chip để thông quan nhanh.
Bài liên quan
- Làm hộ chiếu phổ thông 2026 online tại nhà
- Gia hạn hộ chiếu khi đang ở nước ngoài
- Làm hộ chiếu cho trẻ em dưới 14 tuổi
- Làm CCCD gắn chip 2026: Thủ tục, lệ phí, địa chỉ
Tóm lại, hộ chiếu gắn chip không bắt buộc phải đổi - hộ chiếu không chip cũ vẫn có giá trị đến khi hết hạn. Tuy nhiên, nên đổi sớm nếu bạn thuộc nhóm đi nước ngoài dài hạn/thường xuyên, vì lợi ích về an toàn, tốc độ thông quan và thuận lợi visa. Chi phí 250.000 đồng chia cho 10 năm là hợp lý so với giá trị mang lại. Với người cao tuổi ít đi nước ngoài, có thể giữ hộ chiếu cũ để tiết kiệm.
Tư vấn pháp lý: Luật sư Nguyễn Minh Quân. Nội dung tham khảo theo Luật Xuất cảnh, Nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019 (sửa đổi 2023), Thông tư 25/2021/TT-BTC. Vui lòng đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành.
