Trump ký sắc lệnh hạn chế quyền công dân theo sinh bất chấp phán quyết của Tòa án tối cao
Ngày 7/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ban hành hai sắc lệnh hành pháp với mục tiêu hạn chế quyền tự động trở thành công dân Mỹ cho một số nhóm trẻ sinh ra trên đất Mỹ, tái khởi động nỗ lực can thiệp vào quy định quyền công dân theo sinh được ghi trong Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ. Đây là bước đi mới nhất trong chiến dịch lâu dài của ông chống lại các chính sách nhập cư, đặc biệt nhắm vào hiện tượng “du lịch sinh con” – hành vi các phụ nữ mang thai nước ngoài nhập cảnh Mỹ để sinh con nhằm hưởng quyền công dân tự động cho trẻ.
Mặc dù sắc lệnh trước đó của Trump bị Tòa án tối cao Mỹ bác bỏ vào cuối tháng 6 với lý do vi phạm Hiến pháp, chính quyền Trump vẫn tiếp tục ra văn bản mới với phạm vi hạn chế hẹp hơn. Theo trợ lý cấp cao Nhà Trắng Stephen Miller, sắc lệnh mới cấm hoàn toàn hoạt động “du lịch sinh con”. Miller cho biết sắc lệnh mở rộng đối tượng không đủ điều kiện nhận quyền công dân theo sinh, bao gồm trẻ sinh ra trên đất Mỹ có cha mẹ là "kẻ thù nước ngoài của Mỹ", thành viên các tổ chức khủng bố nước ngoài, hay các nhóm làm việc thay mặt cho chính phủ nước ngoài.
Nỗ lực mở rộng và thách thức pháp lý
Chính quyền Trump cho rằng sắc lệnh mới không vi phạm quyết định của Tòa án tối cao, bởi nó nhằm tái diễn giải các ngoại lệ hạn chế được ghi trong Tu chính án thứ 14 – vốn truyền thống chỉ loại trừ con của các nhà ngoại giao nước ngoài và lực lượng thù địch chiếm đóng. Sắc lệnh cũng tác động đến những trẻ sinh tại các vùng lãnh thổ của Mỹ nếu Quốc hội ban hành luật chấm dứt quyền công dân tự động tại các vùng này.
Tuy nhiên, các luật sư và tổ chức bảo vệ quyền người nhập cư cảnh báo sắc lệnh nhiều khả năng sẽ bị kiện tụng và bị các tòa án bác bỏ, tương tự phán quyết gần đây của Tòa án tối cao với sắc lệnh trước đó của Trump. Ông Stephen Miller tuyên bố sắc lệnh nhằm chấm dứt “hoạt động kinh doanh” dựa trên “du lịch sinh con”, điều mà Tổng thống Trump gọi là một sự “xấu hổ” khi các gia đình nước ngoài dùng quyền công dân Mỹ làm phương tiện nhập cư.
Bối cảnh và ý nghĩa
Tu chính án thứ 14 Hiến pháp Mỹ quy định "Tất cả mọi người sinh ra hoặc được nhập tịch tại Hoa Kỳ, và chịu sự quản lý của Chính phủ Mỹ, đều là công dân của Hoa Kỳ và tiểu bang nơi họ cư trú." Đoạn luật này được ban hành ngay sau nội chiến Mỹ nhằm bảo đảm quyền công dân cho người từng là nô lệ, và đã được xác nhận bởi nhiều phán quyết của Tòa án tối cao trong hơn 150 năm qua.
Trong khi Tổng thống Trump nhiều lần đưa ra tuyên bố sai lệch rằng Mỹ là quốc gia duy nhất cấp quyền công dân theo sinh và gọi đây là một “thảm họa,” thực tế có ít nhất 32 quốc gia khác cũng áp dụng quy định tương tự. Cuộc chiến pháp lý và chính trị quanh quyền công dân theo sinh phản ánh tranh cãi sâu sắc về chính sách nhập cư và bản sắc quốc gia tại Mỹ.
Với sắc lệnh mới, Tổng thống Trump một lần nữa khẳng định quan điểm cứng rắn về nhập cư của mình, đồng thời kích động những ý kiến trái chiều xung quanh quyền công dân và quyền lợi của trẻ em sinh ra trên đất Mỹ nhưng có cha mẹ không phải công dân.
Quy định này còn gây lo ngại về quyền lợi của các phụ nữ mang thai nhập cảnh hợp pháp và con của họ, khi các nhóm dân quyền kêu gọi chính phủ tuân thủ phán quyết của Tòa án tối cao nhằm bảo vệ quyền công dân đã tồn tại lâu dài.
Trong bài phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump nhận định phán quyết của Tòa án tối cao vào cuối tháng 6 vừa qua là “một quyết định rất đáng tiếc,” và nhấn mạnh sẽ không để tình trạng các gia đình nước ngoài “mua quyền công dân Mỹ” thông qua việc sinh con trên đất Mỹ tiếp diễn.
Hiện các sắc lệnh mới này đang đối diện với nhiều lời chỉ trích và dự kiến sẽ phải trải qua các vụ kiện tụng kéo dài tại các cấp tòa án Mỹ.
Theo The Guardian, The Kathmandu Post, The Japan Times, TASS
Nguồn tham khảo
- The Guardian - Trump’s birthright citizenship attack the latest effort in obsessive campaign
- The Kathmandu Post - Trump signs orders to limit US birthright citizenship, despite Supreme Court ruling
- The Japan Times - Trump signs orders to limit U.S. birthright citizenship, despite Supreme Court ruling
- TASS - Trump signs executive order banning ‘birth tourism’ in US
- Al Jazeera - Trump signs executive orders banning so-called ‘birth tourism’
- NBC News - Trump’s new executive orders restrict birthright citizenship
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận.
- The Guardian
- The Kathmandu Post
- The Japan Times
- TASS
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn VN247.
