Chính sách mới hạn chế quyền công dân tự động tại Mỹ
Ngày 6/8/2026, Tổng thống Donald Trump công bố hai chỉ thị hành pháp mới nhằm khống chế quyền công dân tự động (birthright citizenship) dành cho trẻ sinh ra trên lãnh thổ Mỹ. Đây là bước đi tiếp theo sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ngày 30/6/2026 bác bỏ sắc lệnh trước đó của ông, với lý do mâu thuẫn với Tu chính án thứ 14 Hiến pháp Mỹ, vốn bảo đảm quyền công dân cho mọi người sinh trên đất Mỹ bất kể xuất thân của cha mẹ.
Ông Trump nhấn mạnh rằng các chỉ thị mới có phạm vi hẹp hơn so với sắc lệnh trước đây và sẽ tác động tới ít đối tượng hơn. Một trong các sắc lệnh mới tập trung vào trẻ sinh ra bởi các cặp cha mẹ không phải công dân, trong đó có ít nhất một người là “đối tượng thù địch nước ngoài”, nhân viên đại diện cho chính phủ nước ngoài đang làm việc tại Mỹ, hoặc những người đã tham gia giao dịch thương mại nhằm mục đích hưởng quyền công dân. Những đứa trẻ sinh ra bởi các nhà ngoại giao nước ngoài vốn đã không được quyền công dân tự động được coi là trường hợp ngoại lệ theo luật định. Ngoài ra, chỉ thị cũng mở rộng phạm vi sang những vùng lãnh thổ của Mỹ như American Samoa – nơi quyền công dân không được Hiến pháp bảo đảm tự động – trái ngược với các vùng lãnh thổ lớn hơn như Puerto Rico, Guam.
Hành động siết chặt “du lịch sinh con”
Chỉ thị thứ hai mà Tổng thống Trump ban hành nhằm ngăn chặn hiện tượng “du lịch sinh con” – tức việc những phụ nữ mang thai người nước ngoài đến Mỹ chủ yếu để sinh con, giúp con được hưởng quyền công dân Mỹ. Trump kêu gọi Bộ Ngoại giao và Bộ An ninh Nội địa tạo lập các quy định quy trình nhằm chặn hoặc trục xuất trường hợp người nước ngoài tới Mỹ với mục đích sinh con. Ông khẳng định sẽ thực hiện các chiến dịch mạnh tay để ngăn chặn hiện tượng này do cho rằng có những người “mua quyền vào Mỹ” hoặc “xây dựng doanh nghiệp” dựa trên luật cho quyền công dân theo nơi sinh vốn được ông cho là dễ dãi.
Trước đó, chính quyền Trump đã từng có những quy định sát sao từ năm 2020 nhằm hạn chế cấp visa du lịch cho những người được cho là có ý định “du lịch sinh con”. Tuy nhiên, các dữ liệu cho thấy số trẻ sơ sinh sinh ra bởi mẹ mang quốc tịch nước ngoài chỉ chiếm một phần rất nhỏ, khoảng 10.000 trẻ mỗi năm, trong tổng số khoảng 3,6 triệu trẻ sinh ra tại Mỹ năm 2025, dù một số nguồn ước tính con số này có thể lên tới 22.000-26.000.
Phản ứng và thách thức pháp lý
Nỗ lực mới nhất của Trump nhận được nhiều chỉ trích từ các nhà vận động nhân quyền và các nhà lập pháp Dân chủ. Tổ chức American Civil Liberties Union (ACLU) tuyên bố rằng Tu chính án thứ 14 đã rõ ràng đảm bảo quyền công dân tự động và mọi sắc lệnh hành pháp không thể thay đổi bản chất của Hiến pháp. Nhiều nhà lập pháp cũng nhấn mạnh rằng Tòa án Tối cao đã phán quyết dứt khoát về vấn đề này, do đó các nỗ lực mới sẽ khó có thể đứng vững trước thách thức pháp lý.
Bên cạnh đó, một số chuyên gia luật và quan sát viên cũng nhận định tòa án vẫn có thể mở cánh cửa với các trường hợp hạn chế quyền công dân nhất định trong tương lai, tùy thuộc vào tình hình chính trị và các luật lệ phát triển tiếp theo. Ít nhất, các lệnh mới của Trump tiếp tục kéo dài cuộc tranh luận gay gắt về chính sách nhập cư và quyền công dân tại Mỹ – một vấn đề dai dẳng và nhạy cảm trong nhiều thập kỷ.
Nguồn tham khảo
- USA Today - Trump's new bid to curtail birthright citizenship
- Time - Trump Seeks to Restrict Birthright Citizenship With New Orders
- Associated Press - Trump moves to restrict birthright citizenship after SCOTUS loss, checking his economy claims
- The Hindu International - Watch: Trump govt. clamps down on ‘birth tourism’
- Bangkok Post - Trump moves to limit US birthright citizenship to end birth tourism
- Dawn - Trump signs orders to limit US birthright citizenship, despite Supreme Court ruling
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/3 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận.
- USA Today
- Time
- Associated Press
- The Hindu International
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn VN247.
