UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch tổng thể về việc sắp xếp lại khu phố, ấp, thôn và khu dân cư trên toàn địa bàn thành phố. Theo đó, gần 6.000 đơn vị dân cư cơ sở sẽ được rà soát, tổ chức lại theo tiêu chuẩn mới, với toàn bộ tiến trình phải hoàn tất trước ngày 30/6/2026.
Gần 6.000 khu phố, ấp sẽ được rà soát lại
Hiện TP.HCM có 168 đơn vị hành chính cấp xã, quản lý tổng cộng 5.947 khu phố, ấp, thôn và khu dân cư. Toàn bộ số đơn vị này sẽ là đối tượng rà soát, sắp xếp theo các tiêu chuẩn quy định tại Nghị định 185/2026 của Chính phủ về tổ chức, hoạt động của thôn và tổ dân phố.
Song song đó, thành phố cũng sẽ chính thức kết thúc mô hình tổ nhân dân tự quản và tổ dân cư - vốn đang tồn tại tại 66 xã, phường thuộc các khu vực trước đây thuộc Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Sau khi sắp xếp, các khu phố, ấp, thôn vẫn là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã.
Tiêu chuẩn quy mô hộ gia đình để sắp xếp
Căn cứ chính để sắp xếp là quy mô hộ gia đình tại từng đơn vị. Cụ thể:
- Khu phố tại các phường: tối thiểu 700 hộ gia đình.
- Ấp, thôn tại các xã và khu dân cư tại đặc khu: tối thiểu 500 hộ gia đình.
- Địa bàn đặc thù (xã Thạnh An, đặc khu Côn Đảo, khu vực đảo, cù lao, cồn trên sông, địa hình chia cắt, giao thông khó khăn, dân cư phân tán): tiêu chuẩn giảm một nửa, tức khu phố từ 350 hộ, ấp/thôn/khu dân cư từ 250 hộ trở lên.
Những đơn vị chưa đạt ngưỡng quy mô tối thiểu sẽ phải thực hiện sáp nhập hoặc tổ chức lại. UBND TP.HCM yêu cầu hạn chế tối đa việc chia tách một khu phố hoặc ấp hiện hữu thành nhiều đơn vị mới, trừ khi cần giải quyết các bất hợp lý về vị trí địa lý, địa hình hoặc đặc điểm dân cư và phải có sự đồng thuận của người dân.
Việc sắp xếp phải bảo đảm tính liên kết cộng đồng, không làm thay đổi địa giới hành chính cấp xã, đồng thời phù hợp với đặc điểm địa lý, văn hóa và dân cư từng địa phương.
Lộ trình thực hiện gấp rút trong tháng 6
Kế hoạch đặt ra tiến độ rất chặt chẽ. UBND cấp xã được giao thống kê thực trạng số hộ gia đình, số lượng người hoạt động không chuyên trách, đồng thời rà soát các yếu tố địa lý, kinh tế - xã hội và nguyện vọng của người dân để xây dựng phương án phù hợp.
| Thời hạn | Nội dung công việc |
|---|---|
| Trước ngày 2/6 | Các xã, phường gửi phương án sắp xếp về Sở Nội vụ để tổng hợp |
| Trước ngày 10/6 | Thành phố trình Ban Thường vụ Thành ủy xem xét phương án tổng thể |
| Từ 13/6 đến trước 18/6 | UBND cấp xã tổ chức lấy ý kiến người dân về đề án sắp xếp |
| Trước ngày 22/6 | Trình HĐND cấp xã xem xét, thông qua nghị quyết |
| Trước ngày 30/6 | Bố trí nhân sự, giải quyết chế độ cho người thôi công tác, hoàn tất toàn bộ quá trình |
| Trước ngày 2/7 | Gửi báo cáo kết quả thực hiện về UBND TP.HCM |
Rà soát nhân sự cơ sở, ưu tiên trẻ hóa và chuyển đổi số
Cùng với việc sắp xếp đơn vị dân cư, thành phố cũng tiến hành rà soát toàn bộ đội ngũ người hoạt động không chuyên trách tại khu phố, ấp, thôn. Sau khi sắp xếp, mỗi địa phương phải lựa chọn và bố trí nhân sự đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định mới.
TP.HCM yêu cầu ưu tiên những người có uy tín trong cộng đồng, có kinh nghiệm vận động quần chúng, đồng thời từng bước trẻ hóa đội ngũ và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số ở cơ sở. Các trường hợp thôi tham gia hoạt động do sắp xếp sẽ được giải quyết chế độ, chính sách theo quy định.
Có thể đổi tên khu phố, ấp trùng tên
Kế hoạch cũng đề cập đến việc đổi tên khu phố, ấp, thôn, khu dân cư trong hai trường hợp: khi có tên trùng nhau trong cùng một đơn vị hành chính cấp xã, hoặc theo nguyện vọng của người dân địa phương. Việc đặt tên, đổi tên phải bảo đảm kế thừa các giá trị lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán và phù hợp với thực tế từng khu vực.
Thành phố nhấn mạnh toàn bộ quá trình sắp xếp phải bảo đảm ổn định chính trị, giữ vững trật tự an toàn xã hội, không để xảy ra điểm nóng hoặc vụ việc phức tạp tại cơ sở, đồng thời góp phần củng cố khối đoàn kết cộng đồng và tăng cường niềm tin của người dân.
Theo Thanh Nien, Dan Tri, Tuoi Tre
