TPHCM cải cách tuyển dụng giáo viên: Hiệu trưởng được trao quyền

TPHCM mở rộng phân cấp tuyển dụng giáo viên cho 246 trường

UBND TPHCM vừa ban hành quyết định thí điểm phân cấp tuyển dụng giáo viên cho 246 trường mầm non, tiểu học, THCS và THPT, có hiệu lực từ năm 2026 đến 2030. Đây là bước đột phá trong cải cách quản trị giáo dục của thành phố, áp dụng cho các trường thực hiện chương trình giáo dục chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập quốc tế, chương trình tích hợp và chương trình nước ngoài.

Theo quyết định này, người đứng đầu các trường được phép tự tuyển dụng viên chức là giáo viên, ký hợp đồng lao động - bao gồm cả hợp đồng với giáo viên nước ngoài - đồng thời phân công, bổ nhiệm, quản lý và phát triển đội ngũ nhân sự phù hợp với định hướng của từng đơn vị.

Trước khi có quyết định này, khi chưa sáp nhập đơn vị hành chính, TPHCM chỉ thí điểm phân cấp tuyển dụng cho gần 40 trường công lập, gồm 2 trường mầm non, trường THPT chuyên, trường tiên tiến và một số trường năng khiếu, chuyên biệt, trường trung cấp kỹ thuật. Việc nâng lên 246 trường là bước mở rộng đáng kể về quy mô.

Những bất cập cũ và lợi ích của cơ chế mới

Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành), chỉ ra rằng trong mô hình tuyển dụng tập trung trước đây, nhà trường chỉ đóng vai trò tiếp nhận giáo viên do cơ quan cấp trên tuyển chọn. Cách làm này bảo đảm tính thống nhất nhưng lại bộc lộ nhiều hạn chế thực tiễn: hiệu trưởng là người hiểu rõ nhất nhu cầu nhân sự và định hướng phát triển của trường, nhưng lại không có quyền quyết định ai sẽ làm việc tại đơn vị mình.

Hệ quả là nhiều trường hợp giáo viên được phân bổ chưa thật sự phù hợp với yêu cầu chuyên môn hoặc đặc thù của nhà trường. Trong khi đó, hiệu trưởng vẫn phải chịu trách nhiệm về chất lượng giảng dạy dù không được tham gia đầy đủ vào khâu tuyển chọn. Ngoài ra, quy trình tuyển dụng tập trung thường kéo dài, làm chậm việc bổ sung nhân sự và ảnh hưởng đến hoạt động dạy học, đồng thời giảm khả năng cạnh tranh của các trường trong việc thu hút giáo viên giỏi.

Ông Phú nhấn mạnh khi được trao quyền, nhà trường sẽ chủ động hơn trong tuyển chọn đúng chuyên môn, đúng vị trí việc làm, đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển. Cơ chế này không chỉ nâng cao tính linh hoạt, giảm bớt các khâu trung gian mà còn góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực và tiết kiệm ngân sách nhà nước.

Một cán bộ quản lý trường tiên tiến nhận định: "Cơ chế tự chủ tuyển dụng có ý nghĩa, nhân văn và hợp lý. Ban giám hiệu từng đơn vị sẽ hiểu rõ trường mình đang cần gì, ứng viên dự tuyển hiểu rõ mình có gì. Hai phía có thể đối thoại thực chất hơn, thay vì cùng nhìn vào một kết quả thi tuyển dụng rồi đoán phần năng lực công tác còn lại."

Quyền hạn đi kèm trách nhiệm và yêu cầu minh bạch

Các hiệu trưởng đồng thời nhấn mạnh rằng để cơ chế phân cấp thực sự phát huy hiệu quả, các trường cần đặt tính khách quan lên hàng đầu. Các tiêu chí, tiêu chuẩn và mục tiêu tuyển dụng phải được công khai, minh bạch. Tự chủ và giám sát phải song hành với nhau.

Mỗi quyết định tuyển dụng phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, lấy chất lượng làm trọng tâm và ưu tiên chọn người có năng lực cùng tâm huyết cống hiến. Nếu được triển khai nghiêm túc, chủ trương này được kỳ vọng sẽ tạo động lực để các nhà trường phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu hội nhập và nâng cao chất lượng giáo dục thành phố trong giai đoạn mới.

Sự cố phường Long Nguyên: Tuyển dụng vượt thẩm quyền

Trong bối cảnh thay đổi về phân cấp tuyển dụng, một sự cố đáng chú ý đã xảy ra tại phường Long Nguyên (TPHCM). Ngày 10/6, UBND phường Long Nguyên ban hành thông báo số 564/TB-UBND về tuyển dụng giáo viên và nhân viên cho năm học 2026-2027 với 46 chỉ tiêu, bao gồm 2 giáo viên mầm non, 17 giáo viên và nhân viên tiểu học, và 27 giáo viên, nhân viên THCS ở nhiều vị trí.

Tuy nhiên, chỉ một ngày sau, ngày 11/6, UBND phường đã phải ban hành thông báo hủy toàn bộ nội dung tuyển dụng vừa phát đi. Lý do được nêu rõ: việc tuyển dụng viên chức giáo dục công lập không thuộc thẩm quyền của UBND phường theo quy định hiện hành.

Ông Nguyễn Công Tuấn, Phó Chủ tịch UBND phường Long Nguyên, giải thích phòng Văn hóa Xã hội đã tham mưu ban hành kế hoạch tuyển dụng nhằm đảm bảo đủ nhân sự cho năm học mới, nhưng sau khi rà soát lại các quy định thì phát hiện chưa phù hợp. "Theo quy định hiện hành của UBND TPHCM thì phường chưa có thẩm quyền tuyển dụng. Phải chờ thông báo tuyển dụng từ UBND thành phố, Sở GD&ĐT", ông Tuấn cho biết.

Bức tranh thiếu giáo viên tại phường Long Nguyên

Phường Long Nguyên hiện có 8 trường công lập gồm 2 trường mầm non, 4 trường tiểu học và 2 trường THCS, với gần 7.300 học sinh. Trong năm học 2025-2026, toàn phường thiếu gần 70 giáo viên và nhân viên các cấp. Sau khi Sở GD&ĐT TPHCM tổ chức tuyển dụng, các trường trên địa bàn tuyển được hơn 20 giáo viên. Phần còn lại - gần 50 người - các trường phải chủ động ký hợp đồng để bảo đảm đủ giáo viên đứng lớp.

Một cán bộ Sở GD&ĐT TPHCM cho biết thành phố hiện chưa có quyết định phân cấp tuyển dụng giáo viên cho cấp phường. Sở đang thực hiện luân chuyển, thuyên chuyển giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu, sau đó mới tổng hợp để tham mưu thành phố về công tác tuyển dụng chính thức.

Đáng chú ý, năm học 2025-2026 là năm đầu tiên Sở GD&ĐT TPHCM đứng ra tổ chức tuyển dụng giáo viên thống nhất cho toàn thành phố - từ mầm non, tiểu học, THCS, THPT đến GDTX - với quy mô kỷ lục khi thu hút hơn 10.000 ứng viên tham dự. Trước đó, việc tuyển dụng giáo viên mầm non, tiểu học, THCS và GDTX do UBND quận, huyện phụ trách; Sở chỉ tuyển bậc THPT.

Theo Dân Trí, Thanh Niên