Tòa án Syria tuyên phạt tử hình Wassim al-Assad vì tội ác chiến tranh

Phán quyết lịch sử đối với thành viên gia tộc al-Assad

Ngày 18/8, Tòa án Syria đã chính thức tuyên án tử hình đối với Wassim al-Assad, người họ hàng của cựu tổng thống Bashar al-Assad, với các tội danh liên quan đến sát nhân, tra tấn và tội ác chống lại loài người. Phiên tòa được truyền hình trực tiếp, thu hút sự quan tâm lớn trong nước và quốc tế. Wassim, 46 tuổi, bị cáo buộc hình thành và chỉ huy hai nhóm vũ trang trung thành với chế độ trước đây, tham gia vào các cuộc tấn công chết người quanh khu vực thủ đô Damascus.

Ông bị kết tội kích động chiến tranh dân sự, xúi giục bạo lực theo sắc tộc cùng với các hành động tước đoạt tự do và tra tấn dã man thường dân. Mặc dù tòa không chứng minh được bằng chứng liên quan đến buôn bán ma túy, các cáo buộc này vẫn sẽ được triệu tập lại nếu có thêm bằng chứng mới.

Khởi đầu cho chuỗi xét xử theo hướng công lý chuyển tiếp

Tháng 4/2026, Syria bắt đầu các phiên xử đối với các quan chức cũ liên quan đến tội ác trong cuộc nội chiến kéo dài gần 14 năm, cuộc xung đột đã cướp đi sinh mạng hơn nửa triệu người và khiến hàng triệu người phải bỏ nhà cửa. Bashar al-Assad cũng vừa bị kết án tử hình vắng mặt trong vụ án tội ác chống lại loài người, cùng với sáu quan chức quân sự và an ninh khác, trong đó có em trai Maher al-Assad.

Quá trình này đánh dấu bước đột phá trong cam kết của chính quyền chuyển tiếp Syria nhằm truy cứu trách nhiệm của những kẻ từng gây ra nỗi thống khổ lớn lao cho người dân. Việc tuyên án công khai và truyền hình trực tiếp tạo ra một hình ảnh minh bạch khác biệt so với chính quyền trước đây.

Vai trò và tội trạng của Wassim al-Assad trong cuộc nội chiến

Wassim al-Assad từng được Mỹ trừng phạt vào năm 2023 do vai trò cầm đầu lực lượng quân sự và được cho là mắt xích quan trọng trong mạng lưới buôn lậu ma túy khu vực. Trong cuộc chiến, ông thường xuyên đăng tải hình ảnh với súng ống và xe sang trên mạng xã hội, kêu gọi chiến đấu cho chế độ Assad. Ông bị bắt năm 2025 gần biên giới Syria-Libăng trong một cuộc phục kích được chính quyền mô tả chi tiết.

Phiên xử Wassim kéo dài từ cuối tháng 6 và được xem là bước mở đầu cho công cuộc xét xử các nhân vật chủ chốt của chế độ cũ. Bên cạnh đó, các phiên xét xử khác cũng đang diễn ra với nhiều cựu quan chức, trong đó có Atef Najib, người đã chỉ đạo đàn áp đẫm máu tại tỉnh Daraa – cái nôi khởi phát của cuộc nổi dậy.

Hệ quả và phản ứng quốc tế

Cuộc nội chiến Syria kéo dài gần 14 năm đã khiến trên 500.000 người thiệt mạng và hàng triệu người phải di dời. Chính quyền chuyển tiếp hiện tại, đồng thời với sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế, đã cam kết sẽ thúc đẩy quá trình thực thi công lý và hàn gắn xã hội để xây dựng lại quốc gia.

Liên Hợp Quốc tuy vẫn lên án án tử hình song cho rằng việc thực hiện công lý và minh bạch có thể giúp khôi phục niềm tin vào các tổ chức nhà nước và tiến tới hòa bình lâu dài. Bashar al-Assad cùng gia đình đã rời Syria sang Nga sau khi bị lật đổ cuối năm 2024, trong khi một số quan chức cao cấp khác bỏ trốn hoặc ẩn náu trong các vùng kiểm soát của phe đối lập.

Việc xét xử và tuyên án tử hình Wassim al-Assad cùng các nhân vật chính khác được xem là bước đầu tiên mang lại sự chuyển biến cho đất nước đang chịu nhiều đau thương và mất mát sâu sắc này.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• O Estado de S. Paulo
• South China Morning Post
• Daily Mail
• Der Spiegel

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn VN247.