Ủy ban Tư pháp Thượng viện Mỹ thông qua đề xuất loại bỏ quỹ 1,8 tỷ USD
Ngày 15/7/2026, Ủy ban Tư pháp Thượng viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua đề xuất về việc chấm dứt quỹ "chống vũ khí hóa" trị giá 1,8 tỷ USD, được biết đến là "quỹ 1776" hay "quỹ bồi thường chính trị", nhằm hỗ trợ các cá nhân bị điều tra với cáo buộc bị "vũ khí hóa" Bộ Tư pháp. Vote này diễn ra với tỷ lệ 12-10 theo đường lối đảng phái, tất cả các thành viên Cộng hòa ủng hộ trong khi phe Dân chủ phản đối kịch liệt.
Đề xuất được thông qua sau thỏa thuận giữa ông Todd Blanche, Tổng trưởng Tư pháp đương nhiệm tạm quyền kiêm ứng viên chính thức cho vị trí này, với hai thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa John Cornyn (Texas) và Thom Tillis (North Carolina). Hai người đòi hỏi bằng văn bản xác nhận chấm dứt quỹ, nhằm giải quyết lo ngại cũng như giữ vững sự ủng hộ trong nội bộ GOP, trước khi đồng ý bỏ phiếu thuận cho Blanche.
Quỹ 1,8 tỷ USD và tranh cãi xung quanh
Quỹ "chống vũ khí hóa" được hình thành như một phần trong thỏa thuận dàn xếp vụ kiện trị giá 10 tỷ USD mà cựu Tổng thống Trump khởi kiện Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) liên quan đến tiết lộ hồ sơ thuế cá nhân. Quỹ nhằm mục đích bồi thường cho những người Trump cho rằng họ bị điều tra sai lệch vì lý do chính trị, trong đó có một số người liên quan đến vụ bạo loạn ở Đồi Capitol ngày 6/1/2021.
Tuy nhiên, quỹ này nhận nhiều chỉ trích là có thể trở thành một khoản tiền lớn được cấp từ thuế để hỗ trợ các đồng minh của Trump, đi ngược lại nguyên tắc độc lập của Bộ Tư pháp. Việc thành lập quỹ này cũng vấp phải những quan ngại từ nội bộ Đảng Cộng hòa, cụ thể là hai thượng nghị sĩ Cornyn và Tillis.
Cam kết của Todd Blanche và phản ứng từ Thượng viện
Trước áp lực, Todd Blanche đã ký một lệnh vào ngày 13/7 (Chủ nhật), khẳng định chắc chắn quỹ 1,8 tỷ USD này "không còn tồn tại", chưa từng được vận hành, không có tiền chuyển giao, không có hội đồng quản trị hay khiếu nại nào được tiếp nhận hay trả tiền.
Thỏa thuận cũng làm rõ phạm vi miễn trừ thuế trong vụ kiện, giới hạn chỉ áp dụng cho các khiếu nại đã tồn tại tại thời điểm dàn xếp, không bao gồm miễn trừ toàn diện cho Tổng thống Trump và gia đình trước những đợt thanh tra thuế sau này.
Bất chấp sự đảm bảo trên, các thành viên phe Dân chủ vẫn tỏ ra nghi ngại quỹ có thể được phục hồi trong tương lai bởi những kẽ hở về mặt pháp lý trong cách thức đình chỉ quỹ hiện nay chỉ dựa trên lệnh cá nhân của Blanche mà không có cam kết bằng văn bản của các bên liên quan trong tuyên bố dàn xếp.
Tiến trình bỏ phiếu toàn Thượng viện và những bất định
Với sự phê chuẩn của Ủy ban Tư pháp, đề cử của Todd Blanche sẽ tiếp tục đến phiên bỏ phiếu tại toàn bộ Thượng viện Mỹ. Đảng Cộng hòa hiện có đa số 53-47 tại Thượng viện, trong khi đó Thượng nghị sĩ Mitch McConnell hiện vắng mặt vì lý do sức khỏe. Blanche chỉ có thể mất tối đa 2 phiếu GOP để giành được đa số 50 phiếu cần thiết cho xác nhận.
Hiện vẫn chưa rõ liệu slapshot có thể vượt qua cửa ải này hay không, khi một số thượng nghị sĩ GOP như Lisa Murkowski (Alaska), Bill Cassidy (Louisiana) và Susan Collins (Maine) vẫn chưa có cam kết rõ ràng. Phe Dân chủ dự kiến tiếp tục phản đối kịch liệt đề cử này.
Bối cảnh và những lo ngại về tính độc lập của Bộ Tư pháp
Todd Blanche, từng là luật sư cá nhân của Donald Trump và được bổ nhiệm làm quyền Bộ trưởng Tư pháp, đã chịu sự giám sát chặt chẽ vì lo ngại ông không duy trì được sự độc lập cần thiết với Nhà Trắng. Blanche được cho là đã thúc đẩy các cuộc điều tra nhằm vào những người bị xem là đối thủ chính trị của Trump, đồng thời đẩy nhanh việc thăm dò các hồ sơ nhạy cảm liên quan đến cựu Giám đốc FBI James Comey.
Việc Ủy ban Tư pháp chấp thuận đưa Blanche ra bỏ phiếu toàn Thượng viện đánh dấu một bước tiến quan trọng cho ông tiến đến vị trí Bộ trưởng Tư pháp chính thức, tuy nhiên những bất ổn về tính chính trị của đề cử và các mối liên quan tài chính vẫn tạo ra nhiều tranh luận gay gắt.
Quyết định cuối cùng của Thượng viện sẽ ảnh hưởng sâu sắc đến hoạt động của Bộ Tư pháp Mỹ trong thời gian tới, đặc biệt là trong bối cảnh đất nước tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức pháp lý và chính trị.
Nguồn tham khảo
- CNBC - Blanche approved by Judiciary Committee, sending Trump's AG nominee to full Senate vote
- The Guardian - Todd Blanche’s attorney general nomination will advance to full US Senate vote
- Forbes - Senate Judiciary Committee Approves Todd Blanche As AG After Initial Delay
- The Globe and Mail - Senate committee vote to take place on Blanche’s attorney general nomination
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/2 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.
- CNBC
- The Guardian
- Forbes
- The Globe and Mail
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn VN247.
