Thượng viện Mỹ bỏ phiếu khinh thường Anthony Fauci vì từ chối trả lời điều tra COVID-19

Ủy ban An ninh Nội địa Thượng viện bỏ phiếu khinh thường ông Anthony Fauci

Ngày 6/8/2026, Ủy ban An ninh Nội địa và Các vấn đề Chính phủ thuộc Thượng viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua nghị quyết khinh thường ông Anthony Fauci, cựu Giám đốc Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia (NIAID). Quyết định này được đưa ra sau khi Fauci từ chối trả lời các câu hỏi về cách thức xử lý đại dịch COVID-19 tại phiên điều trần hôm trước, với việc ông hơn 100 lần viện dẫn quyền im lặng theo Tu chính án thứ Năm của Hiến pháp Mỹ nhằm tránh tự buộc tội.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh chính trị đầy chia rẽ, với tỷ lệ 8-7 nghiêng về phía những nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ biện pháp này. Thượng nghị sĩ Rand Paul của Kentucky, Chủ tịch Ủy ban, người đứng đầu chiến dịch phản đối Fauci trong nhiều năm, khẳng định rằng quyền Tu chính án thứ Năm không còn hiệu lực do ông Fauci đã nhận được sự khoan hồng rộng rãi từ Tổng thống Joe Biden vào đầu năm 2025, bao gồm mọi hành vi liên quan đến công việc của ông trong giai đoạn 2014 đến ngày 19/1/2025.

Fauci và các phản ứng chính trị xung quanh vụ việc

Ông Fauci, 85 tuổi, người giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển chính sách đối phó với đại dịch COVID-19 dưới nhiều chính quyền Mỹ, đặc biệt dưới thời Tổng thống Trump, là nhân vật tranh cãi lớn. Ông từng nhận giải thưởng Huân chương Tự do Tổng thống Mỹ nhờ những đóng góp trong nghiên cứu HIV/AIDS, nhưng cũng trở thành mục tiêu công kích từ các chính trị gia bảo thủ về các chính sách phong tỏa, đeo khẩu trang và tiêm phòng vaccine.

Trong phiên điều trần, Fauci cho biết ông buộc phải viện dẫn quyền Tu chính án thứ Năm vì sợ bị truy tố vì những phát ngôn có thể bị chính trị hóa, đặc biệt do áp lực từ các chỉ trích công khai của ông Paul, người nhiều lần yêu cầu ông phải chịu trách nhiệm pháp lý. Trong khi đó, các nghị sĩ Dân chủ cho rằng hành động của ông Paul và các đồng minh là chính trị hóa quá mức quá trình giám sát và có thể gây tổn hại cho sức khỏe cộng đồng nếu làm giảm niềm tin vào các chuyên gia y tế.

Tranh luận về quyền miễn trừ và việc có tiếp tục gửi hồ sơ cho cơ quan tố tụng

Mặc dù ông Fauci đã được Tổng thống Biden ban bố ân xá bao phủ giai đoạn từ 2014 đến đầu năm 2025, nhưng các nghị sĩ Cộng hòa cho rằng điều này không ngăn cản việc ông phải trả lời các câu hỏi trong điều tra của Thượng viện về các hành động của ông trong đại dịch. Họ cũng nhấn mạnh rằng miễn trừ này không bảo vệ ông trước các điều tra hoặc truy tố ở cấp bang, trong đó các bang như Louisiana, Florida và Alabama đã mở các cuộc điều tra với Fauci.

Ủy ban An ninh Nội địa Thượng viện sẽ quyết định có đưa hồ sơ khinh thường ông Fauci lên toàn thể Thượng viện hay gửi trực tiếp cho Bộ Tư pháp để tiếp tục điều tra hoặc truy tố. Tuy nhiên, do vị trí hiện nay của Thượng viện chia rẽ nghiêm trọng, việc thông qua một quyết định trong toàn thể Thượng viện là không dễ dàng vì cần ít nhất 60 phiếu thuận.

Vụ việc đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong các quy định về quyền bảo vệ thành viên chính phủ khỏi trát đòi và truy tố, đồng thời thể hiện sự căng thẳng giữa quyền giám sát của Quốc hội và quyền miễn trừ đối với các quan chức đã nhận ân xá, nhất là trong bối cảnh có dấu hiệu chính trị hóa sâu sắc các vấn đề y tế công cộng.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 1/2 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• The Jerusalem Post
• Anadolu Agency
• Stuff
• CBC News

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn VN247.