Pakistan cân nhắc kỹ lưỡng trước khi mở rộng điện cho trung tâm dữ liệu AI và Bitcoin

Thách thức lớn đối với hệ thống điện của Pakistan

Thông báo cấp 2.000 megawatts (MW) điện năng cho hoạt động khai thác Bitcoin cùng các trung tâm dữ liệu AI tại Pakistan đã làm dấy lên một cuộc tranh luận rộng rãi về khả năng đáp ứng của hệ thống điện quốc gia. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở công suất phát điện tổng thể, mà còn ở thời điểm, địa điểm, và khả năng vận chuyển điện ra sao để phục vụ đúng nhu cầu vận hành liên tục và tin cậy của các trung tâm dữ liệu.

Trong những tháng nóng nhất trong năm, nhu cầu làm mát tăng cao, đưa mạng lưới điện vào nguy cơ quá tải. Ngược lại, vào những thời điểm khác, một phần lớn công suất phát điện lại bị bỏ không. Do đó, chỉ dựa vào con số tổng công suất chưa thể đảm bảo điện năng đủ và ổn định cho trung tâm dữ liệu.

Đặc thù tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu

Trung tâm dữ liệu không phải là người tiêu dùng điện thông thường. Việc lựa chọn vị trí, hệ thống làm mát, thiết bị máy tính và kết nối với lưới điện đều được quyết định từ trước khi xây dựng. Điều này đặt ra một cơ hội hiếm có cho Pakistan trong việc đánh giá và thiết kế nhu cầu tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu sao cho phù hợp với khả năng cung cấp của hệ thống điện.

Những dịch vụ kỹ thuật số như AI tương tác trực tiếp với người dùng hay các nền tảng tài chính yêu cầu tính liên tục và không thể tắt ngắt khi lưới điện căng thẳng. Trong khi đó, một số tác vụ xử lý dữ liệu và huấn luyện mô hình AI có thể được lập lịch linh hoạt, phân phối ở nhiều địa điểm khác nhau, hoặc tạm ngưng ở các điểm dừng đã định trước để giảm áp lực cho hệ thống điện.

Giải pháp từ kinh nghiệm quốc tế

Thực tế, cơ chế quản lý linh hoạt nhu cầu điện không phải giả thuyết. Ví dụ như Ireland từng trải qua khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng khi các trung tâm dữ liệu chiếm khoảng 23% tổng tiêu thụ điện quốc gia, gần tương đương với lượng điện tiêu thụ của toàn bộ hộ gia đình dân cư. Để ứng phó, nhà vận hành lưới điện Ireland đưa ra yêu cầu mới về linh hoạt tiêu thụ điện sẽ được đưa thẳng vào hợp đồng kết nối lưới, thay vì để tự nguyện như trước.

Pakistan đang có cơ hội xây dựng nền tảng quản lý nhu cầu điện trung tâm dữ liệu nghiêm ngặt ngay từ đầu, tránh việc phải sửa chữa lại khi lưới điện đã bị quá tải, như trường hợp của Ireland.

Khung pháp lý và quản lý cần được nâng cấp

Hiện Pakistan đã có khung quản trị và chứng nhận dành cho nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây, bao gồm các tiêu chuẩn về bảo mật, tính sẵn sàng dịch vụ, hạ tầng cung cấp điện bền vững và chứng nhận trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, những quy chuẩn này chưa đánh giá đầy đủ hiệu quả quản lý điện và nước, cũng như tương tác với hệ thống điện toàn quốc.

Bộ Thông tin và Truyền thông Pakistan đã nhận diện khoảng trống này trong tài liệu đề xuất và hướng đến xây dựng một khung phát triển bền vững quốc gia cho các trung tâm dữ liệu. Đề xuất này cũng nhấn mạnh việc cần kết nối kế hoạch hạ tầng số với quy hoạch ngành điện để dự báo chính xác nhu cầu điện và nước, đánh giá dự án theo khả năng lưới điện địa phương thay vì chỉ dựa vào công suất quốc gia.

Phát triển bền vững và thu hút đầu tư

Những tiêu chuẩn và yêu cầu này không phải trở ngại cho đầu tư mà là yếu tố để tăng tính khả tín của dự án trong mắt nhà đầu tư nghiêm túc, những người đã cân nhắc kỹ về nguồn điện ổn định, làm mát hiệu quả và tuân thủ môi trường dài hạn khi lựa chọn thị trường. Quyết định đầu tư ban đầu về vị trí, hiệu quả sử dụng điện và kết nối lưới sẽ định hình tiêu chuẩn hạ tầng AI kế tiếp tại Pakistan.

Thay vì chờ đợi hệ thống điện chịu áp lực vượt mức như Ireland, Pakistan có thể thiết kế quy hoạch và quản lý nhu cầu tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu ngay từ đầu, đảm bảo phát triển bền vững và hiệu quả cho tương lai.

Tác giả là giám đốc bộ phận nâng cao nhận thức và tiếp cận, Cơ quan Hiệu quả và Tiết kiệm Năng lượng Quốc gia Pakistan.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn VN247.