Những điểm chính
- Ngày 21/6, nhiệt độ mặt biển trung bình toàn cầu đạt 20,86 độ C, phá vỡ kỷ lục 20,83 độ C lập năm 2024 theo dữ liệu của Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus.
- Dịch vụ Hải dương Copernicus (Mercator Ocean International) ghi nhận mức 21 độ C vào ngày 21/6, vượt kỷ lục cũ 0,17 độ C.
- NOAA chính thức xác nhận El Nino xuất hiện ngày 11/6, với dự báo nhiệt độ mặt biển Thái Bình Dương nhiệt đới có thể tăng 3,8 độ C vào tháng 12.
- Đại dương hấp thụ 90% nhiệt lượng dư thừa từ quá trình đốt nhiên liệu hóa thạch, khiến biến đổi khí hậu trở thành nhân tố cộng hưởng nghiêm trọng.
- Giám đốc Copernicus Carlo Buontempo cảnh báo thế giới có thể chứng kiến thêm nhiều kỷ lục nhiệt độ đại dương trong những tháng tới.
Nhiệt độ đại dương toàn cầu vừa xác lập kỷ lục mới chưa từng có trong tháng 6, khi các dữ liệu đo lường đồng loạt vượt ngưỡng lịch sử. Giới khoa học cảnh báo đây không phải bài toán đơn giản, bởi đằng sau con số đó là sự cộng hưởng nguy hiểm giữa El Nino và biến đổi khí hậu do con người gây ra.
Kỷ lục nhiệt độ mặt biển bị phá vỡ ngày 21/6
Theo dữ liệu tổng hợp từ vệ tinh, tàu thủy và phao quan trắc của Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus thuộc Liên minh châu Âu, ngày 21/6, nhiệt độ mặt biển trung bình toàn cầu đạt 20,86 độ C, vượt mức kỷ lục 20,83 độ C được ghi nhận vào năm 2024. Song song đó, hệ thống Dịch vụ Hải dương Copernicus do tổ chức phi lợi nhuận Mercator Ocean International vận hành cũng ghi nhận mức 21 độ C, cao hơn kỷ lục trước tới 0,17 độ C.
Đây là lần đầu tiên trong lịch sử quan trắc, nhiệt độ đại dương đạt mức cao như vậy vào tháng 6, thời điểm vốn chưa phải đỉnh điểm của mùa hè tại nhiều khu vực trên thế giới.
El Nino xuất hiện, đẩy nhiệt độ đại dương tăng vọt
Một trong những nguyên nhân trực tiếp là sự hình thành của El Nino. Sau nhiều tháng theo dõi diễn biến nhiệt độ Thái Bình Dương, ngày 11/6, Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA) chính thức xác nhận El Nino đã xuất hiện.
El Nino là pha ấm của chu kỳ khí hậu tự nhiên El Nino - Dao động Nam (ENSO), hình thành từ sự biến động nhiệt độ đại dương và áp suất khí quyển tại vùng trung tâm và phía đông Thái Bình Dương nhiệt đới. Khi El Nino hoạt động, nhiệt độ mặt biển dọc xích đạo Thái Bình Dương tăng cao hơn mức trung bình, từ đó kéo theo nhiệt độ toàn cầu leo thang và làm xáo trộn các mô hình thời tiết.
Đáng chú ý, El Nino năm nay được dự báo là một trong những đợt mạnh nhất trong nhiều thập kỷ trở lại đây. Nhiệt độ mặt biển tại vùng Thái Bình Dương nhiệt đới có thể tăng đến 3,8 độ C so với mức trung bình vào tháng 12 tới. Trong bối cảnh đó, các chuyên gia Copernicus cho biết họ không bất ngờ khi các kỷ lục tiếp tục bị xô đổ.
Biến đổi khí hậu: "Nhân tố ngầm" không thể bỏ qua
Bên cạnh El Nino, biến đổi khí hậu do hoạt động của con người cũng là yếu tố then chốt làm nhiệt độ đại dương leo thang. Nhiệt độ mặt biển chịu tác động từ nhiều nguồn, gồm bức xạ Mặt Trời, dòng hải lưu và sự tích tụ nhiệt ở tầng nước sâu. Đại dương đóng vai trò như một "bể chứa nhiệt" khổng lồ của hành tinh, hấp thụ tới 90% lượng nhiệt dư thừa sinh ra từ quá trình đốt nhiên liệu hóa thạch như dầu mỏ, than đá và khí đốt.
Carlo Buontempo, Giám đốc Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus, nhận định: "Điều kiện hiện nay có thể hé lộ một giai đoạn mới chưa từng có tiền lệ. Với nhiệt độ đại dương cao như vậy và El Nino đến gần, có khả năng chúng ta sẽ chứng kiến thêm nhiều kỷ lục nữa trong những tháng tới".
Giới nghiên cứu hiện vẫn chưa xác định được liệu mức nhiệt kỷ lục tháng 6 chỉ là hiện tượng nhất thời hay là dấu hiệu của một xu thế đáng lo ngại và lâu dài hơn.
Hậu quả với khí hậu và hệ sinh thái biển
Đại dương ấm lên kéo theo hàng loạt hệ lụy nghiêm trọng:
- Không khí ấm hơn tạo điều kiện cho sóng nhiệt và các cơn bão ngày càng dữ dội.
- Bốc hơi nước tăng mạnh, dẫn đến nguy cơ mưa lũ cực đoan ở nhiều khu vực.
- Rạn san hô đối mặt với nguy cơ tẩy trắng hàng loạt, đe dọa sự đa dạng sinh học biển.
- Nhiều loài sinh vật biển có thể suy giảm hoặc biến mất do môi trường sống thay đổi đột ngột.
- Mực nước biển tiếp tục dâng cao do băng tan và sự giãn nở nhiệt của nước đại dương.
Câu hỏi thường gặp
Nhiệt độ mặt biển toàn cầu tháng 6 đạt bao nhiêu độ C?
Theo dữ liệu ngày 21/6 của Copernicus, nhiệt độ mặt biển trung bình toàn cầu đạt 20,86 độ C, còn hệ thống Mercator Ocean International ghi nhận mức 21 độ C, đều vượt kỷ lục năm 2024.
El Nino ảnh hưởng thế nào đến nhiệt độ đại dương?
El Nino làm nhiệt độ mặt biển Thái Bình Dương dọc xích đạo tăng cao hơn mức trung bình, từ đó kéo theo nhiệt độ toàn cầu tăng vọt và gây xáo trộn mô hình thời tiết trên diện rộng.
NOAA xác nhận El Nino xuất hiện vào ngày nào?
Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA) thông báo El Nino chính thức xuất hiện vào ngày 11/6.
Nhiệt độ đại dương tăng cao gây ra những hậu quả gì?
Nhiệt độ đại dương tăng cao dẫn đến sóng nhiệt và bão mạnh hơn, mưa lũ cực đoan, tẩy trắng rạn san hô hàng loạt, suy giảm sinh vật biển và mực nước biển dâng.
Theo VnExpress
