Quốc hội New Zealand thông qua luật cấm kiện doanh nghiệp về biến đổi khí hậu
New Zealand vừa thông qua một dự luật gây tranh cãi nhằm ngăn chặn các vụ kiện dân sự có thể buộc các doanh nghiệp chịu trách nhiệm về thiệt hại môi trường liên quan đến biến đổi khí hậu. Luật mới được chính phủ liên minh cánh hữu giới thiệu và đã vượt qua vòng bỏ phiếu cuối cùng tại quốc hội với tỷ lệ 67 phiếu thuận so với 53 phiếu chống vào tối thứ Ba.
Chính phủ cho biết luật nhằm bảo vệ các chính sách khí hậu hiện hành không bị các vụ kiện dân sự phá vỡ và tránh gây ra sự bất ổn trong niềm tin của các nhà đầu tư và doanh nghiệp. Luật được đưa ra nhằm ngăn chặn vụ kiện của nhà hoạt động người bản địa Maori Michael Smith nhắm vào sáu công ty lớn của New Zealand, trong đó có tập đoàn sản xuất sữa nổi tiếng Fonterra, vì những đóng góp gây ô nhiễm khí nhà kính và tác hại lên môi trường.
Phản ứng trái chiều về luật mới
Michael Smith cho rằng đây là một "ngày đen tối cho nền dân chủ", khi quốc hội có thể hủy bỏ một vụ kiện đang còn hiệu lực chỉ vì nó không phù hợp về chính trị. Ông cảnh báo việc này sẽ làm mất uy tín của các vụ kiện pháp lý trong tương lai liên quan đến các vấn đề môi trường.
Đại biểu Đảng Xanh Steve Abel bày tỏ quan ngại về việc luật được thông qua nhằm bảo vệ lợi ích doanh nghiệp nhiều hơn là lợi ích công chúng. Ông nhấn mạnh rằng nếu chính phủ và các ngành công nghiệp chưa thể giải quyết vấn đề khí thải, thì tòa án phải là nơi xử lý công bằng, thay vì bị dập tắt bởi sự can thiệp chính trị. Ông tố cáo các công ty đã sử dụng ảnh hưởng chính trị để xóa bỏ vụ kiện của nhà hoạt động.
Lý do và ý kiến chính phủ
Bộ trưởng Tư pháp Paul Goldsmith giải thích rằng luật giúp tạo sự chắc chắn cho các doanh nghiệp về nghĩa vụ khí hậu của họ. Ông cho rằng các vụ kiện đang diễn ra có khả năng tạo ra một khung pháp lý mới trái ngược với những quy định hiện hành mà quốc hội đã ban hành, từ đó gây bất ổn cho môi trường kinh doanh và đầu tư.
Goldsmith nhấn mạnh rằng giải quyết các thiệt hại do biến đổi khí hậu không nên qua các vụ kiện lẻ tẻ tại tòa án, mà cần được quản lý quốc gia chặt chẽ do chính phủ điều hành, vì vấn đề này đòi hỏi đánh giá các yếu tố môi trường, kinh tế và xã hội phức tạp.
Cảnh báo từ Ủy ban biến đổi khí hậu độc lập
Ủy ban tư vấn biến đổi khí hậu độc lập của New Zealand, được thành lập theo luật năm 2019, gần đây đưa ra cảnh báo chính phủ có thể không đạt mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Báo cáo cho biết chính phủ của Thủ tướng Christopher Luxon không thực hiện các khuyến nghị cắt giảm phát thải trong năm 2025.
Ủy ban lo ngại các chính sách của chính phủ như không áp dụng giá phát thải cho nông nghiệp, điều chỉnh quy định xe sạch, giảm yêu cầu báo cáo về phát thải cho doanh nghiệp và kế hoạch nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng có thể làm tăng tổng lượng phát thải, vượt quá các khoản tiết kiệm ở những lĩnh vực khác.
Jo Hendy, Giám đốc điều hành Ủy ban, nhận định đây là cảnh báo rõ ràng khi lượng phát thải dù giảm nhưng tiến độ đã bị đình trệ trong năm 2024, và các chính sách hiện tại không đủ mạnh để đáp ứng tốc độ cần thiết nhằm đạt mục tiêu khí hậu.
Nguồn tham khảo
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập.
- SCMP Asia
- South China Morning Post
- Bangkok Post
- CNA
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn VN247.
