Chiều 12/6, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) tổ chức họp báo thông tin về kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, công bố số liệu thí sinh vi phạm quy chế thi và lý giải về câu hỏi nghị luận xã hội liên quan đến "Steve Jobs Việt Nam" trong đề Ngữ văn - nội dung đang gây nhiều tranh luận trên mạng xã hội.
74 thí sinh bị đình chỉ thi, tăng gần gấp đôi so với năm trước
Theo báo cáo nhanh của Bộ GD-ĐT, cả nước có 74 thí sinh vi phạm quy chế thi bị đình chỉ, trong đó 69 trường hợp do mang điện thoại di động vào phòng thi và 5 thí sinh sử dụng tài liệu. Ông Lê Mỹ Phong, Phó cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), là người báo cáo sơ bộ về tình hình kỳ thi.
Con số này tăng gần gấp đôi so với kỳ thi năm 2025, khi đó cả nước có 41 thí sinh vi phạm quy chế, trong đó 39 trường hợp mang điện thoại vào phòng thi. Tuy số vi phạm tăng, Bộ GD-ĐT khẳng định đến thời điểm này chưa ghi nhận hiện tượng tiêu cực, gian lận có tổ chức trên phạm vi toàn quốc. Toàn quốc cũng không có giám thị nào vi phạm quy chế thi.
Đề thi bám sát chương trình, có tính phân hóa
Đánh giá về đề thi tốt nghiệp THPT năm nay, Bộ GD-ĐT cho biết công tác ra đề được thực hiện nghiêm túc, an toàn, bảo mật từ trung ương đến địa phương. Theo đánh giá ban đầu của các chuyên gia và xã hội, đề thi các môn bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đúng cấu trúc định dạng đã công bố, có sự phân hóa phù hợp để phục vụ mục tiêu xét công nhận tốt nghiệp.
Bộ GD-ĐT nhận định đề thi góp phần đánh giá chất lượng dạy và học ở các nhà trường, địa phương, cũng như công tác chỉ đạo của cơ quan quản lý giáo dục, đồng thời cung cấp dữ liệu đủ độ tin cậy, trung thực để các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh theo tinh thần tự chủ.
Các hội đồng thi được đánh giá đã thực hiện tốt nhiệm vụ, giám thị chủ động phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm. Hầu hết thí sinh đều bình tĩnh, tự tin và làm bài nghiêm túc.
Lý giải câu hỏi "Steve Jobs Việt Nam" gây tranh luận
Một trong những nội dung được quan tâm nhiều nhất tại họp báo là câu nghị luận xã hội (2 điểm) trong đề Ngữ văn, vốn đặt vấn đề: "Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những 'Steve Jobs Việt Nam'?".
GS Nguyễn Ngọc Hà, Phó cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD-ĐT, cho biết sau khi kết thúc môn Ngữ văn vào trưa 11/6, Bộ đã nhận được nhiều ý kiến liên quan đến câu hỏi này. Theo ông, đây là câu hỏi nhằm đánh giá khả năng hiểu biết và lập luận của thí sinh. Điểm khác biệt của đề năm nay là câu nghị luận xã hội chỉ chiếm 2 điểm, thay vì 4 điểm như năm ngoái, do mang tính phân hóa và tính mới.
Ông Hà cho biết từng câu, chữ trong đề đã được ban biên soạn chắt lọc kỹ, tham khảo ý kiến chuyên môn, thậm chí tra cứu từ điển đối với các khái niệm như "phát minh", "đổi mới". Ban đầu nhóm tác giả từng cân nhắc dùng cụm "những phát minh của", nhưng sau đó quyết định chọn cách diễn đạt "với những phát minh", và đề cập đến ba nhân vật đều là biểu tượng về công nghệ và lãnh đạo các tập đoàn lớn.
Trước băn khoăn rằng Steve Jobs và các nhân vật nổi tiếng người Mỹ có thể xa lạ với học sinh miền núi, ông Hà khẳng định yếu tố vùng miền đã được tính đến, với lệnh hỏi "hết sức rõ ràng, đầy đủ", không yêu cầu thí sinh phải nhớ máy móc thông tin cá nhân về Steve Jobs.
Ông cũng giải thích cụm từ "Steve Jobs Việt Nam" được đặt trong ngoặc kép, là một hình ảnh ẩn dụ. Việc nhận biết được nội dung ẩn dụ này chính là một phần trong tiêu chí đánh giá, cho điểm thí sinh. "Môn Văn vừa có tính chất khoa học, vừa có tính chất nghệ thuật. Sự hiểu biết, phân tích làm nên sự khác biệt của môn này", ông Hà nói.
Tranh luận trên mạng xã hội
Buổi thi môn Văn diễn ra sáng 11/6, là môn đầu tiên của kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Câu nghị luận xã hội về Steve Jobs sau đó nhanh chóng trở thành một trong những nội dung được nhắc đến nhiều trên các mạng xã hội.
Nhiều người đặt câu hỏi vì sao đề lại lấy hình mẫu một người nước ngoài để Việt Nam "tìm kiếm", thay vì lấy hình ảnh một nhân tài trong nước. Cũng có ý kiến cho rằng ba nhân vật được đề dẫn (Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk) không phải là nhà phát minh mà là người sáng lập, điều hành các tập đoàn công nghệ. Bên cạnh đó, không ít người bày tỏ rằng họ "không biết Steve Jobs là ai".
Quy mô kỳ thi và bước tiếp theo
Tổng số thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 là 1.223.776 em, tăng 61.642 em so với năm 2025. 100% thí sinh đã đăng ký dự thi theo hình thức trực tuyến. Số thí sinh thực tế dự thi là 1.213.695 em, chiếm 99,18% tổng số đăng ký.
Cả nước có 2.478 điểm thi với tổng số 5.440 phòng thi. Việc bố trí điểm thi tại địa phương nơi thí sinh theo học giúp các em không phải di chuyển xa, không lo chỗ ăn ở, tạo tâm thế bình tĩnh, tự tin hơn khi làm bài, đồng thời không gây áp lực giao thông tại các đô thị lớn.
Trong thời gian tới, Bộ GD-ĐT cùng các tỉnh, thành phố sẽ tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn và tăng cường kiểm tra, giám sát để thực hiện tốt các khâu chấm thi, đối sánh dữ liệu điểm thi, công bố kết quả, phúc khảo bài thi, xét công nhận tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp năm 2026. Bộ cũng sẽ phân tích kết quả thi để có cơ sở đánh giá chất lượng đề thi, kỳ thi và công tác dạy học trên toàn quốc.
Một điểm mới đáng chú ý là Bộ GD-ĐT sẽ thực hiện phân tích điểm hiệu chỉnh giữa các môn thi, phục vụ công tác đánh giá kết quả thi theo quy chế. Theo Bộ, ngoài việc bảo đảm công bằng trong tuyển sinh, điểm hiệu chỉnh còn giúp đánh giá khách quan mức độ tiến bộ giữa các môn khi so sánh điểm trung bình thi tốt nghiệp của các môn khác nhau tại cùng một địa phương. Từ kết quả kỳ thi năm nay, Bộ sẽ tiếp tục chỉ đạo đổi mới cách dạy, cách học, cách kiểm tra đánh giá theo hướng tích hợp liên môn, gắn với thực tế, giúp học sinh làm quen với đánh giá theo định hướng năng lực.
Theo Thanh Niên, VnExpress, Tuổi Trẻ, VietnamNet, Dân Trí
