Bối cảnh và sự kiện chính
Hai chiếc tàu chở hơn 500 người, phần lớn là thành viên cộng đồng Rohingya, được báo cáo đã gặp nạn ngoài khơi Myanmar trong những tuần qua, theo tuyên bố chung của hai tổ chức LHQ là Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn (UNHCR) và Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM). Hai tàu này khởi hành từ bang Rakhine, miền Tây Myanmar vào cuối tháng 6 năm nay, có hành khách chủ yếu là người Rohingya gồm cả một số người di chuyển từ các trại tị nạn tại Cox's Bazar ở Bangladesh – nơi đang cư trú hơn một triệu người Rohingya chạy trốn khỏi chiến sự và đàn áp tại quê nhà.
Một tàu với khoảng 250 người mất liên lạc ngay sau khi rời bến, trong khi tàu còn lại chở theo khoảng 280 người được tin là đã bị chìm ở khu vực duyên hải Ayeyarwady vào ngày 8 tháng 7. Mặc dù con số thương vong chính thức chưa được xác nhận, hai tổ chức trên bày tỏ mối lo ngại sâu sắc trước nguy cơ thiệt hại về người rất lớn.
Nguy cơ và hoàn cảnh khiến người Rohingya liều mình vượt biển
Người Rohingya, nhóm thiểu số theo đạo Hồi sống chủ yếu ở bang Rakhine, Myanmar, đã phải sống trong hoàn cảnh bị bức hại nghiêm trọng từ quân đội và các nhóm sắc tộc khác. Kể từ chiến dịch đàn áp nghiêm trọng năm 2017, hơn 1,2 triệu người Rohingya đã chạy sang Bangladesh tị nạn, sinh sống trong các trại tạm bợ, chật chội và điều kiện sống khó khăn. Vì vậy, nhiều người đã quyết định thực hiện các chuyến vượt biển nguy hiểm với hy vọng tìm được cuộc sống tốt đẹp hơn tại các nước Đông Nam Á như Malaysia, Indonesia hay Thái Lan.
Kênh UNHCR cho biết năm 2025 có hơn 6.500 người Rohingya cố gắng vượt biển đến các quốc gia khác, trong đó gần 900 người được báo cáo mất tích hoặc thiệt mạng trên vùng biển Ấn Độ Dương phía bắc. Hành trình vượt biển thường diễn ra trên những tàu đánh cá cũ kỹ, chật chội và không đủ động cơ, thời gian có thể kéo dài từ vài tuần đến hơn một tháng tùy điều kiện tàu và thời tiết.
Thách thức mùa biển động và vai trò của mạng lưới buôn người
Các hành trình này được thực hiện ngoài mùa biển thuận, khi điều kiện thời tiết trên biển thường nguy hiểm với mưa to, gió lớn và sóng cao do ảnh hưởng của gió mùa tây nam tháng 7 tại vùng biển Andaman và Vùng Vịnh Bengal. Những trận mưa lớn và lũ lụt vừa qua càng khiến nguy cơ đối với các tàu nhỏ càng tăng cao. Các tổ chức LHQ cảnh báo các vụ tai nạn nếu được xác minh sẽ làm tăng thêm gần 300 người mất tích hoặc thiệt mạng được ghi nhận từ đầu năm trên vùng biển này, trong đó có người Rohingya và công dân Bangladesh.
Bên cạnh rủi ro tự nhiên, hoạt động buôn người và các mạng lưới tàu chở người trái phép còn tận dụng sự tuyệt vọng của người Rohingya để trục lợi. Họ bán những chuyến đi trên những chiếc tàu nguy hiểm, thiếu điều kiện an toàn, khiến người di cư dễ bị tổn thương trước các tai nạn và thảm họa trên biển.
Kêu gọi của các tổ chức quốc tế và phản ứng cộng đồng quốc tế
UNHCR và IOM cùng kêu gọi tăng cường các hoạt động tìm kiếm cứu hộ, mở rộng quyền tiếp cận tị nạn và bảo vệ người di cư đồng thời xử lý mạnh mẽ các mạng lưới buôn người. Hai tổ chức ca ngợi sự hào phóng của chính phủ Bangladesh trong việc tiếp nhận và chăm sóc người Rohingya trong nhiều năm, đồng thời nhấn mạnh cần có sự hỗ trợ bền vững hơn từ cộng đồng quốc tế dành cho người tị nạn và các cộng đồng tiếp nhận cũng như các nỗ lực giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của cuộc di cư bắt buộc và xung đột tại Myanmar.
Thảm hoạ kép ngoài biển đông này một lần nữa làm nổi bật cuộc khủng hoảng nhân đạo kéo dài mà người Rohingya phải chịu đựng, cũng như những nguy hiểm tiềm ẩn trong các hành trình tìm kiếm an toàn và cuộc sống ổn định hơn của họ.
Những điều rút ra từ bài viết
- Hơn 500 người, chủ yếu Rohingya, nghi mất tích trong hai vụ tàu bị chìm ngoài khơi Myanmar cuối tháng 6 và đầu tháng 7/2026.
- Người Rohingya buộc phải thực hiện những chuyến đi nguy hiểm do bức hại và điều kiện sống khó khăn tại Myanmar và các trại tị nạn Bangladesh.
- Hành trình vượt biển diễn ra trong mùa biển động làm tăng nguy cơ tai nạn và tử vong.
- Mạng lưới buôn người lợi dụng sự tuyệt vọng của người Rohingya để trục lợi từ các chuyến vượt biên nguy hiểm.
- Cần tăng cường hoạt động cứu hộ, mở rộng quyền tiếp cận tị nạn và giải quyết nguyên nhân gốc rễ của việc di cư bắt buộc.
Nguồn tham khảo
- The Hindu International - More than 500 feared dead as officials investigate reports of boats capsizing in recent weeks
- CNA - Over 500 feared dead in two suspected shipwrecks off Myanmar: UN
- Anadolu Agency - More than 500, mostly Rohingya, feared dead in waters off Myanmar, says UN
- Deutsche Welle - Myanmar: More than 500 feared dead in capsized refugee boats, UN says
- The Japan Times - Over 500 feared dead in two suspected shipwrecks off Myanmar, U.N. says
- The Times of India - At least 500 Rohingya feared dead after two boats capsize in Bay of Bengal
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 6/6 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận.
- The Hindu International
- CNA
- Anadolu Agency
- Deutsche Welle
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn VN247.
