Hạ viện Mỹ thông qua dự luật quốc phòng 1,15 nghìn tỷ USD trong bối cảnh tranh cãi chính trị gay gắt

Hạ viện Mỹ thông qua dự luật quốc phòng với ngân sách kỷ lục

Ngày 22/7, Hạ viện Mỹ đã phê chuẩn dự luật ủy quyền quốc phòng cho năm tài chính 2027 với mức ngân sách 1,15 nghìn tỷ USD, đánh dấu mức chi cao chưa từng có trong lịch sử. Dự luật này bao gồm chính sách tài chính cho Bộ Quốc phòng và các chương trình an ninh quốc gia, đồng thời đề xuất đổi tên Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh nhằm ghi nhận tinh thần chiến đấu của quân đội Mỹ.

Phiên bỏ phiếu diễn ra với tỷ lệ sít sao 216-212, trong đó có 209 phiếu từ đảng Cộng hòa, 6 đảng viên Dân chủ và 1 độc lập đồng thuận, còn lại là sự phản đối chủ yếu từ phe Dân chủ và 7 phiếu chống của đảng Cộng hòa. Sự kiện này làm nổi bật sự chia rẽ sâu sắc ngay cả trong quy trình thường niên của Dự luật ủy quyền quốc phòng (NDAA), vốn thường được thông qua với sự đồng thuận lưỡng đảng.

Chi tiết chính của dự luật và tranh cãi kèm theo

Dự luật ủy quyền quốc phòng năm nay không chỉ tăng ngân sách quốc phòng lên mức 1,15 nghìn tỷ USD mà còn bao gồm tăng lương cho lực lượng phục vụ từ 5 đến 7% tuỳ theo cấp bậc, thực hiện các chương trình xây dựng quân đội và gia đình binh sĩ, như cấp 1,8 tỷ USD cho khu nhà ở và ký túc xá quân đội, cũng như mở rộng quyền truy cập giáo dục và chăm sóc trẻ em cho các gia đình quân nhân.

Các khoản tài trợ dành cho phát triển máy bay quân sự như tiêm kích thế hệ mới, máy bay tuần tra hải quân và trực thăng hiện đại lên tới 56 tỷ USD. Ngoài ra, dự luật phê duyệt hơn 60 tỷ USD cho đóng tàu, bao gồm tàu ngầm tên lửa đạn đạo lớp Columbia, tàu ngầm lớp Virginia cùng nhiều tàu khu trục hiện đại khác, nhằm mục tiêu củng cố năng lực quốc phòng trước các đối thủ như Trung Quốc.

Bên cạnh đó, dự luật còn hợp thức hóa nhiều sắc lệnh hành pháp của cựu Tổng thống Donald Trump, trong đó có kế hoạch xây dựng dự án "Golden Dome" - một trong những ưu tiên quốc phòng hàng đầu của ông trong nhiệm kỳ trước.

Tranh cãi về chính sách xã hội và mối quan hệ với cuộc chiến Iran

Sự phản đối lớn từ đảng Dân chủ xuất phát từ nhiều điểm trong dự luật, gồm chi tiêu quốc phòng tăng vọt trong bối cảnh nhiều chương trình xã hội bị cắt giảm, cũng như các điều khoản liên quan đến chính sách xã hội bảo thủ. Cụ thể, dự luật cấm cung cấp chăm sóc y tế liên quan đến giới tính trong chương trình bảo hiểm quân đội TRICARE và nới lỏng quy định cho phép binh sĩ mang súng cá nhân vào căn cứ quân sự.

Đáng chú ý còn có việc dự luật được gắn kèm với Đạo luật Save America - một dự luật bầu cử do ông Trump hậu thuẫn, nhằm hạn chế bỏ phiếu qua thư và tăng cường yêu cầu xác minh danh tính để bầu cử, khiến cho sự chia rẽ chính trị trong Quốc hội Mỹ thêm sâu sắc.

Bên cạnh đó, những lo ngại về cuộc chiến leo thang với Iran cũng làm tăng sức ép đối với dự luật. Một số dân biểu Dân chủ phản đối vì cho rằng tổng chi phí quốc phòng thực tế có thể lên tới 1,6 nghìn tỷ USD khi bao gồm các khoản chi cho chiến tranh tại Iran và chương trình vũ khí dự trữ, đồng thời lo ngại việc ủng hộ dự luật cũng đồng nghĩa với việc phê chuẩn một cuộc chiến chưa có hồi kết. Phản ứng này được thể hiện rõ khi họ chặn dự luật tại Thượng viện tuần trước và nhiều đảng viên Dân chủ quay lưng ngay trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện.

Tuyên bố và kế hoạch tiếp theo

Phó Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện, đại diện đảng Cộng hòa Mike Rogers cho biết dự luật là bước đi quan trọng để khắc phục nhiều thập kỷ đầu tư thiếu hụt vào quân đội và ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ, đồng thời đảm bảo lực lượng chiến đấu sẵn sàng đối phó các thách thức từ Trung Quốc cũng như các đối thủ khác.

Phía Nhà Trắng bày tỏ sự ủng hộ đối với mức chi tiêu và đề xuất đổi tên Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh, coi đây là biểu tượng của lòng quyết tâm chiến đấu và chiến thắng vì quốc gia. Tuy nhiên, chính quyền cũng có một số vấn đề với các điều khoản trong dự luật và khẳng định sẽ phối hợp với Quốc hội để điều chỉnh trước khi trình Tổng thống ký duyệt.

Hiện dự luật sẽ chuyển lên Thượng viện để xem xét. Với tình hình căng thẳng chính trị, khả năng dự luật được thông qua hoàn chỉnh trước kỳ nghỉ bầu cử giữa nhiệm kỳ vẫn còn bỏ ngỏ.

Ảnh hưởng và bối cảnh rộng lớn

Dự luật quốc phòng năm 2027 được thông qua trong bối cảnh Mỹ đối mặt với nhiều thách thức an ninh lớn, bao gồm đối đầu với Trung Quốc trên nhiều mặt trận và cuộc chiến căng thẳng với Iran tại vùng Trung Đông. Ngoài ra, các vấn đề nội bộ như xung đột chính trị gay gắt, chia rẽ đảng phái và tranh cãi về chính sách xã hội khiến tiến trình luật pháp diễn ra phức tạp hơn.

Sự tham gia của các yếu tố chính trị bên ngoài quốc phòng như dự luật bầu cử Save America được đính kèm vào dự luật quốc phòng làm tăng thêm sự chia rẽ và khó khăn trong việc tìm kiếm sự đồng thuận lưỡng đảng truyền thống vốn là đặc trưng của NDAA suốt nhiều thập niên qua.

Việc nâng ngân sách quốc phòng và đổi tên Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh thể hiện quyết tâm củng cố sức mạnh quân sự và khẳng định vị thế lãnh đạo toàn cầu của Mỹ trong bối cảnh địa chính trị ngày càng phức tạp và nhiều biến động.

Ngoài ra, các điều chỉnh về quyền lợi và chính sách đối với binh sĩ, cũng như các quy định về hợp tác quốc phòng với các đồng minh như Israel, cũng góp phần làm nóng thêm các cuộc tranh luận nội bộ trong Quốc hội.

Với việc dự luật chỉ được thông qua cận kề với kỳ nghỉ kéo dài của Quốc hội, các bên sẽ tiếp tục tranh luận và chỉnh sửa trong các bước tiếp theo nhằm đảm bảo dự luật có thể được ban hành thành luật hiệu quả, đáp ứng các yêu cầu an ninh quốc gia và trách nhiệm tài chính của Mỹ.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 3/6 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 2 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• The Independent
• Anadolu Agency
• The Guardian
• The Hill

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn VN247.