Đổi máy mới từ 15/6 phải xác thực khuôn mặt, không làm bị khóa SIM

Kể từ ngày 15/6/2026, bất kỳ thuê bao di động nào phát sinh hoạt động thay đổi thiết bị đầu cuối đều phải thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt. Đây là quy định tại Điều 8 Thông tư 08/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất - điều khoản có hiệu lực chậm hơn hai tháng so với phần còn lại của thông tư (hiệu lực từ 15/4).

Ngay khi đổi máy, thuê bao bị khóa liên lạc chiều đi

Theo quy định, trong thời gian tối đa hai giờ sau khi hệ thống nhà mạng phát hiện thuê bao có hoạt động thay đổi thiết bị, doanh nghiệp viễn thông phải tiến hành rà soát và tạm dừng dịch vụ chiều đi của thuê bao đó - tức là không thể gọi điện hay gửi tin nhắn. Tuy nhiên, thuê bao vẫn nhận được cuộc gọi, tin nhắn đến và truy cập Internet bình thường trong thời gian này.

Đồng thời, nhà mạng sẽ gửi thông báo yêu cầu chủ thuê bao thực hiện xác thực khuôn mặt. Đại diện một nhà mạng cho biết họ sẽ thông báo qua nhiều hình thức, bao gồm tin nhắn flash (hiển thị một lần trên màn hình) và SMS gửi liên tiếp.

Hai cách xác thực sinh trắc học khuôn mặt

Người dùng có thể hoàn tất xác thực theo một trong hai phương thức:

• Qua ứng dụng điện tử của nhà mạng (My Viettel, My VNPT, My MobiFone...): Thông tin khuôn mặt phải khớp với dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước, Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh hoặc dữ liệu mã hóa trên thẻ căn cước.
• Đối chiếu trực tiếp t��i cửa hàng nhà mạng: Nhân viên chụp ảnh khuôn mặt trực tiếp và đối chiếu với thông tin sinh trắc học đã lưu trữ hợp pháp trong cơ sở dữ liệu của doanh nghiệp.

Một chuyên gia viễn thông nhận định quy trình này khá đơn giản, tương tự thao tác đăng nhập tài khoản ngân hàng hoặc ứng dụng VNeID trên điện thoại mới.

Không phải ai cũng xác thực được qua ứng dụng

Tùy từng trường hợp, quy trình xác thực sẽ khác nhau:

• Thuê bao cá nhân Việt Nam chưa từng xác thực sinh trắc học (chưa quét chip căn cước tại nhà mạng): Phải chụp ảnh khuôn mặt trực tiếp và quét chip căn cước, thực hiện qua ứng dụng hoặc tại cửa hàng.
• Thuê bao đã có dữ liệu sinh trắc học lưu tại nhà mạng: Chỉ cần chụp ảnh khuôn mặt trực tiếp để hoàn tất xác thực, qua ứng dụng hoặc tại cửa hàng.
• Thuê bao do người nước ngoài đăng ký hoặc tổ chức giao sử dụng, chưa từng xác thực qua videocall: Phải chụp ảnh khuôn mặt và cung cấp hộ chiếu còn hiệu lực, thủ tục thực hiện tr��c tiếp tại cửa hàng. Nếu đã có dữ liệu sinh trắc học lưu giữ hợp pháp, chỉ cần chụp ảnh khuôn mặt để xác thực.

Lộ trình xử lý nếu không xác thực

Thông tư 08 quy định rõ các bước xử lý theo thời gian:

• Trong tối đa hai giờ kể từ khi phát hiện đổi thiết bị: Nhà mạng gửi thông báo hướng dẫn xác thực và khóa liên lạc một chiều (chặn gọi đi, gửi SMS).
• Sau 30 ngày kể từ thời điểm bị chặn một chiều mà thuê bao vẫn chưa xác thực: Nhà mạng tiến hành khóa thuê bao hai chiều và có thể chấm dứt hợp đồng.

Yêu cầu kỹ thuật với hệ thống xác thực

Thông tư cũng đặt ra tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc đối với hệ thống nhận diện khuôn mặt của các nhà mạng. Theo đó, công nghệ sử dụng phải đạt tỷ lệ từ chối sai dưới 5% và tỷ lệ chấp nhận sai chỉ 0,01%, theo chuẩn quốc tế FIDO. Ngoài ra, hệ thống phải có khả năng phát hiện các hành vi giả mạo sinh trắc học như dùng ảnh chụp, video hoặc mặt nạ 3D để qua mặt bước xác thực. Doanh nghiệp viễn thông cũng có trách nhiệm lưu l��i nhật ký xác thực, bao gồm thời gian thực hiện của từng thuê bao, đồng thời chịu trách nhiệm về tính chính xác của toàn bộ thông tin sinh trắc học.

Mục tiêu ngăn SIM rác và lừa đảo

Theo các chuyên gia, quy định xác thực khuôn mặt khi đổi thiết bị là bước tiếp nối trong chuỗi biện pháp nhằm triệt tiêu SIM không chính chủ - vốn là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến cuộc gọi rác và các hành vi lừa đảo qua điện thoại thời gian qua. Việc xác thực giúp hạn chế tình trạng SIM bị người khác lợi dụng hoặc đăng ký để bán lại.

Đáng chú ý, trước ngày Thông tư 08 có hiệu lực, vẫn còn khoảng 8 triệu thuê bao đứng trước nguy cơ bị khóa do chưa hoàn thành xác thực thông tin.

Thông tư 08 (phần còn lại, hiệu lực từ 15/4) đã yêu cầu nhà mạng đảm bảo mỗi thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh và sinh trắc học ảnh khuôn mặt, đồng thời phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an. Thông tư cũng cho phép người dùng xác nhận SIM qua ứng dụng VNeID.

Theo VnExpress, Tuổi Trẻ