Cuba đối mặt với mất điện diện rộng ở khu vực phía Tây do sự cố hệ thống năng lượng

Sự cố mất điện diện rộng tại khu vực phía Tây Cuba và hậu quả

Tối thứ Bảy, vào lúc 18h07 giờ địa phương, khu vực phía Tây đảo quốc Cuba, bao gồm thủ đô La Habana và bốn trong số 15 tỉnh của đất nước, đã bị cúp điện diện rộng do sự cố kỹ thuật trên hệ thống cấp điện quốc gia (Sistema Eléctrico Nacional - SEN). Theo thông báo của Công ty Điện lực Cuba (UNE), một sự cố đồng thời trên các đường dây điện 220kV nối các tỉnh Matanzas với Cienfuegos và Santa Clara đã gây ra hiện tượng chia cắt SEN, dẫn đến mất điện tại các tỉnh Pinar del Río, Artemisa, Mayabeque, La Habana và Matanzas.

La Habana, với khoảng 1,6 triệu dân, là thành phố lớn nhất Cuba và cũng là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trong đợt mất điện này. Sự cố này khiến hàng triệu người dân đối mặt với tình trạng thiếu điện kéo dài, làm gián đoạn các hoạt động sinh hoạt thiết yếu như cung cấp nước, nấu ăn và nhiều dịch vụ quan trọng khác.

Nguyên nhân và bối cảnh khủng hoảng năng lượng ở Cuba

Tình trạng cúp điện liên tục tại Cuba xuất phát từ nhiều nguyên nhân phức tạp, trong đó nổi bật là hạ tầng điện lạc hậu và cuộc khủng hoảng nhiên liệu kéo dài nhiều năm. Hệ thống điện gồm bảy nhà máy nhiệt điện chính với tuổi đời trên 40 năm thường xuyên hỏng hóc hoặc phải ngừng sản xuất để bảo trì. Việc thiếu hụt nhiên liệu, đặc biệt nhiên liệu diesel dùng cho máy phát dự phòng do bị phong tỏa nhập khẩu, khiến hệ thống điện quốc gia dễ bị tổn thương trước các sự cố lớn.

Chính sách phong tỏa năng lượng của Hoa Kỳ áp đặt vào đầu năm 2024 đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng này. Lệnh phong tỏa bao gồm cấm vận dầu mỏ và các biện pháp trừng phạt bổ sung nhằm vào các doanh nghiệp nước ngoài còn giao dịch với Cuba, khiến cho nguồn cung nhiên liệu và linh kiện quan trọng bị cắt giảm hoặc đắt đỏ hơn. Theo chính phủ Cuba, trong bảy tháng đầu năm, Mỹ chỉ cho phép một tàu chở dầu Nga mang 100.000 tấn dầu thô cập cảng, không đủ đáp ứng nhu cầu.
Nhà nước Cuba khẳng định sự sụt giảm trong cung cấp nhiên liệu và vật tư là nguyên nhân quan trọng gây nên các đợt mất điện kéo dài và mức độ trầm trọng của chúng.

Tác động đến người dân và nền kinh tế Cuba

Việc mất điện kéo dài không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hàng ngày của hơn 9 triệu dân trên đảo mà còn làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động của các ngành móc then chốt như du lịch, sản xuất thực phẩm và dịch vụ công cộng. Nhiều khách sạn phải đóng cửa, giảm lượng khách du lịch vốn là nguồn ngoại tệ quan trọng, sản xuất nông nghiệp gặp khó khăn do thiếu năng lượng vận hành hệ thống tưới tiêu và bảo quản thực phẩm.

Trong tháng 7, Cuba đã ghi nhận ba lần sự cố mất điện quy mô toàn quốc, khiến vấn đề thiếu điện được xem là điểm nghẽn lớn đối với phát triển kinh tế xã hội. Ngoài ra, các dịch vụ y tế cũng bị ảnh hưởng do thiếu điện và nguyên liệu vận hành máy móc y tế, gây nguy cơ cho sức khỏe cộng đồng.

Vai trò chính trị và những động thái quốc tế liên quan

Sự kéo dài của khủng hoảng năng lượng Cuba diễn ra trong bối cảnh căng thẳng chính trị với Hoa Kỳ leo thang. Chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng chính sách gây áp lực tối đa lên Cuba với mục tiêu thay đổi mô hình kinh tế và chính trị của quốc đảo này. Washington coi Cuba là “mối đe dọa phi thường” đối với an ninh quốc gia Mỹ và không ngừng siết chặt các biện pháp trừng phạt, bao gồm phong tỏa năng lượng và cô lập thương mại.

Những lệnh trừng phạt này không chỉ ảnh hưởng đến Cuba mà còn khiến nhiều đối tác thương mại truyền thống của quốc đảo, đặc biệt là các doanh nghiệp nước thứ ba, rút lui khỏi thị trường Cuba do chịu ảnh hưởng từ các biện pháp của Mỹ.

Việc Cuba không có đủ nhiên liệu dự trữ để khởi động lại các nhà máy điện khi xảy ra sự cố khiến các đợt mất điện càng kéo dài và nghiêm trọng hơn. Các chuyên gia nội bộ khẳng định tình trạng này không phải do lỗi vận hành hệ thống mà xuất phát chủ yếu từ các điều kiện kinh tế khó khăn và chính sách phong tỏa ngoại giao, thương mại của Mỹ.

Những diễn biến trên cảnh báo về rủi ro an ninh năng lượng ngày càng nghiêm trọng của Cuba và đẩy người dân vào khó khăn, gây cản trở mạnh mẽ đối với sự phục hồi và phát triển kinh tế đất nước.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 1/3 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 2 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• El Universal (MX)
• Clarin
• Associated Press
• Prensa Latina

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn VN247.