Cao khảo Trung Quốc 2026: Thí sinh giảm 450.000, sĩ tử quay lưng với đại học

Kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia Trung Quốc (cao khảo) năm 2026 ghi nhận mức giảm kỷ lục về số thí sinh đăng ký, phản ánh sự thay đổi lớn trong nhận thức của giới trẻ về giá trị của tấm bằng đại học giữa bối cảnh thị trường việc làm ngày càng khắc nghiệt.

Số thí sinh giảm kỷ lục, năm thứ hai liên tiếp

Theo số liệu do Bộ Giáo dục Trung Quốc công bố ngày 3-6, tổng số thí sinh đăng ký dự cao khảo năm 2026 chỉ còn 12,9 triệu người, giảm tới 450.000 so với năm trước. Đây là năm thứ hai liên tiếp số lượng thí sinh sụt giảm, và mức giảm lần này lớn hơn đáng kể so với năm 2025 khi chỉ có 70.000 thí sinh rời bỏ kỳ thi này.

Sự sụt giảm diễn ra trên hai mặt trận cùng lúc: cơ cấu dân số đang thu hẹp và sức hút của bằng đại học đang mờ dần trong mắt giới trẻ.

Hai nguyên nhân cốt lõi: Việc làm và nhân khẩu học

Các chuyên gia chỉ ra rằng thị trường lao động ảm đạm là yếu tố then chốt khiến nhiều học sinh không còn mặn mà với con đường vào đại học. Tỉ lệ thất nghiệp trong nhóm thanh niên từ 16 đến 24 tuổi tại Trung Quốc hiện đã vượt ngưỡng 16%. Áp lực còn nặng nề hơn khi mùa hè năm nay có khoảng 12,7 triệu sinh viên tốt nghiệp đổ ra thị trường lao động - con số cao nhất từ trước đến nay.

Song song đó, cơ cấu dân số đang biến động mạnh. Dân số Trung Quốc đã giảm bốn năm liên tiếp. Số trẻ em sinh ra trong năm 2025 chỉ đạt 7,92 triệu - mức thấp nhất trong lịch sử thống kê. Hệ quả là nhóm dân số trong độ tuổi học đại học ngày càng co hẹp, đồng thời làm trầm trọng thêm vấn đề già hóa dân số tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Cơn sốt trường nghề: Hàng trăm người xếp hàng giành 30 suất học

Trong khi cao khảo hạ nhiệt, giáo dục nghề nghiệp lại đang thu hút ngày càng nhiều học sinh và phụ huynh vì lợi thế thực tế: ra trường nhanh, tìm việc sớm.

Hồi tháng 5, truyền thông địa phương ghi nhận cảnh hàng trăm phụ huynh xếp hàng tại một trường dạy nghề ở Bắc Kinh chỉ để tranh giành 30 suất học cho con. Tại Thượng Hải, số lượng tuyển sinh vào các trường cao đẳng nghề tăng khoảng 15% so với ba năm trước.

Tâm lý vỡ mộng với bằng đại học còn được thể hiện qua một sự kiện gây chú ý: một chủ trang trại ở vùng đồng cỏ phía nam Mông Cổ đăng tin tuyển 2 vị trí chăn cừu. Chỉ trong vài giờ, bài đăng thu về 59 triệu lượt xem và hơn 700 hồ sơ ứng tuyển từ đủ thành phần - từ nhân viên văn phòng thành thị, công nhân cho đến sinh viên mới ra trường.

Siết chặt chống gian lận bằng kính thông minh và AI

Dù số thí sinh giảm, Bộ Giáo dục Trung Quốc vẫn tăng cường đáng kể các biện pháp an ninh cho kỳ thi năm nay, đặc biệt nhắm vào nguy cơ gian lận từ các thiết bị công nghệ cao. Mối lo lớn nhất là kính mắt thông minh tích hợp camera, kết nối không dây và trí tuệ nhân tạo - loại thiết bị có thể bí mật truyền đề thi và nhận đáp án từ bên ngoài.

Để đối phó, giám thị được yêu cầu chú ý đặc biệt đến kích thước, hình dạng và các chi tiết bất thường trên gọng kính của thí sinh. Các phòng thi sẽ triển khai hệ thống kiểm tra thông minh kết hợp với quy trình kiểm tra thủ công nhằm phát hiện thiết bị điện tử bị cấm.

Bộ này cũng khẳng định sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong tuyển sinh và thi cử, bao gồm quảng cáo sai sự thật, thu phí trái quy định và tổ chức gian lận có tổ chức.

Theo Tuổi Trẻ