Bolivia ra lệnh bắt ông Evo Morales liên quan các cuộc biểu tình và tụ tập gây rối

Lệnh bắt giữ mới đối với Evo Morales và cáo buộc liên quan

Ngày 23/8/2026, Bộ Công tố khu vực Santa Cruz, Bolivia, đã chính thức ban hành lệnh bắt giữ mới đối với cựu tổng thống Evo Morales. Ông bị cáo buộc tham gia và lãnh đạo các cuộc biểu tình, phong toả tuyến đường trong thời gian từ tháng 5 đến tháng 6 nhằm yêu cầu Tổng thống Rodrigo Paz từ chức. Các cáo buộc khởi tố bao gồm khủng bố, nổi loạn vũ trang, phá hoại dịch vụ công cộng, liên quan đến các hành vi gây rối trên đường phố và đe dọa đến an ninh quốc gia.

Lệnh bắt giữ được ký bởi công tố viên Brayan Melgar và bao gồm yêu cầu cảnh sát bắt giữ và đưa Morales đến đơn vị chuyên trách chống tham nhũng. Các thủ tục pháp lý này dựa trên đơn tố cáo của Chủ tịch Ủy ban Pro Santa Cruz, ông Stello Cochamanidis Garcés, và sau đó được Bộ Nội vụ đứng đầu bởi ông Marco Antonio Oviedo Huerta ủng hộ.

Biểu tình kéo dài gây hậu quả nghiêm trọng

Trong suốt khoảng thời gian 7 tuần từ tháng 5 đến tháng 6 năm 2026, các phong trào xã hội do các nhóm ủng hộ Morales, trong đó có Liên đoàn Lao động Trung ương Bolivia (COB) và các cộng đồng nông dân ở La Paz và El Alto, đã tiến hành các cuộc tạm dừng giao thông trên nhiều tuyến đường trọng yếu ở trung tâm và phía tây Bolivia để thúc đẩy yêu cầu Tổng thống Rodrigo Paz từ chức.

Những phong trào này đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng về nhiên liệu, thực phẩm và oxy y tế tại nhiều thành phố lớn. Hậu quả là có ít nhất 16 người thiệt mạng, trong đó 13 người không nhận được sự chăm sóc y tế kịp thời do các tuyến đường bị phong toả, đồng thời gây thiệt hại kinh tế vượt quá 3 tỷ USD. Chính quyền đã phải ban hành tình trạng khẩn cấp và huy động lực lượng quân đội và cảnh sát để dẹp các phong trào gấy rối và mở lại giao thông.

Phản ứng và lập trường của Evo Morales

Evo Morales từ chối thừa nhận vai trò thúc đẩy Tổng thống Paz từ chức và khẳng định các cuộc biểu tình nhằm yêu cầu chính phủ giải quyết các vấn đề kinh tế và xã hội nghiêm trọng hiện nay. Trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter), ngày 24/5, Morales từng đăng bài viết cho rằng ông Paz chỉ có hai lựa chọn trong khủng hoảng: quân sự hóa đất nước hoặc tổ chức bầu cử trong vòng 90 ngày.

Ông Morales hiện đang cư trú trong khu vực Trópico de Cochabamba, căn cứ chính trị và địa bàn hậu thuẫn của ông, nơi ông được hàng trăm người ủng hộ bảo vệ tránh bị bắt giữ theo các lệnh trước đó. Ông cho biết mình bị chính trị hóa và cáo buộc các cáo buộc nhằm mục đích làm lu mờ cuộc khủng hoảng kinh tế sâu sắc đang đè nặng đất nước.

Tình hình quân sự và an ninh tại Cochabamba

Trong bối cảnh phong trào biểu tình, ít nhất 200 binh sĩ đã bị các nhóm nông dân ủng hộ Morales giữ làm con tin ở khu vực Chapare, tỉnh Cochabamba, sau các vụ tấn công vào ba doanh trại quân đội, khiến chính phủ phải điều động quân đội và cảnh sát phối hợp dẹp các phong toả. Một số doanh trại như "Cacique Juan Maraza" được xác nhận bị chiếm đóng, binh lính bị mất nước, điện và bị cô lập trong các khu vực bị phong toả.

Các cáo buộc khác và thách thức pháp lý

Bên cạnh đơn kiện mới này, Morales còn đối mặt với lệnh bắt giữ trước đó về cáo buộc liên quan đến buôn bán người, nghi ngờ có quan hệ với một cô gái vị thành niên, dẫn đến việc ông bị tuyên bố vắng mặt trong quá trình xử án, đồng thời bị tuyên bố là kẻ đào tẩu. Chính quyền hiện chờ điều kiện phù hợp để thi hành lệnh bắt giữ này.

Quá trình kiện cáo và bắt giữ Morales phản ánh bức tranh phức tạp về chính trị nội bộ Bolivia khi sau hai thập kỷ dưới sự lãnh đạo của các chính phủ xã hội chủ nghĩa, lãnh đạo cũ và mới đang đối đầu quyết liệt trong bối cảnh đất nước khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng mà chưa tìm được lối thoát hiệu quả.

Ngày 23/6, Tổng thống Rodrigo Paz đã ban bố tình trạng khẩn cấp nhằm tạo điều kiện cho quân đội và cảnh sát dẹp các cuộc phong tỏa, nhằm ổn định lại an ninh và kinh tế đất nước sau 7 tuần hỗn loạn.

Thời gian tới, các diễn biến pháp lý đối với cựu tổng thống Evo Morales tiếp tục được theo dõi sát sao, khi ông là nhân vật trung tâm của cuộc xung đột chính trị và xã hội tại Bolivia hiện nay.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/2 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• La Nacion (AR)
• Animal Político
• El Nacional (VE)
• La Prensa (Panamá)

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn VN247.