Bộ trưởng quốc phòng Nhật Bản viếng đền Yasukuni, Thủ tướng Takaichi gửi lễ vật ngày kỷ niệm hết chiến tranh

Viếng đền Yasukuni trong ngày kỷ niệm đầu hàng của Nhật Bản

Ngày 15/8/2026, đúng vào dịp kỷ niệm 81 năm ngày Nhật Bản đầu hàng trong Thế chiến II, Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi đã chính thức đến thăm đền Yasukuni ở Tokyo để tưởng nhớ các binh sĩ đã hy sinh trong chiến tranh. Đây là lần đầu tiên ông Koizumi, con trai cựu Thủ tướng Junichiro Koizumi, đến viếng đền với tư cách Bộ trưởng Quốc phòng, dù ông đã từng thăm đền nhiều lần trước đó khi giữ các chức vụ khác trong chính phủ.

Bên cạnh ông Koizumi, một số thành viên trong chính phủ, gồm bộ trưởng phụ trách an ninh kinh tế Kimi Onoda và bộ trưởng phụ trách các vấn đề Lãnh thổ phía Bắc Hitoshi Kikawada, cũng đã đến viếng đền trong dịp này. Nhiều quan chức cấp cao thuộc đảng Dân chủ tự do (LDP) như Shunichi Suzuki, Haruko Arimura và Yasutoshi Nishimura cũng thực hiện nghi lễ tương tự.

Thủ tướng Takaichi chọn gửi lễ vật thay vì trực tiếp viếng đền

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, người nhậm chức từ tháng 10 năm ngoái, đã chọn cách gửi lễ vật đến đền Yasukuni thay vì trực tiếp viếng thăm. Trước đó, bà từng là khách quen của đền trong các dịp lễ cũng như ngày kỷ niệm hồi chưa làm Thủ tướng. Theo một lãnh đạo cấp cao trong đảng LDP, bà Takaichi đã chi trả riêng khoản lễ vật này bằng tiền cá nhân.

Trước đây, Thủ tướng Shinzo Abe từng gây tranh cãi khi viếng đền Yasukuni vào năm 2013, khiến Trung Quốc, Hàn Quốc cũng như một số đồng minh như Mỹ bày tỏ phản đối. Kể từ đó, không có Thủ tướng Nhật Bản nào trực tiếp đến thăm đền vào ngày kỷ niệm đầu hàng, chỉ có các quan chức khác viếng thăm với tư cách cá nhân.

Ý nghĩa gây tranh cãi của đền Yasukuni đối với quan hệ quốc tế

Đền Yasukuni tưởng niệm khoảng 2,5 triệu người Nhật đã hy sinh trong chiến tranh, trong đó có 14 tội phạm chiến tranh cấp độ A bị kết án tội ác chiến tranh, bao gồm cả Thủ tướng thời chiến Hideki Tojo. Việc các quan chức Nhật Bản viếng đền hoặc gửi lễ vật được phía Trung Quốc và Hàn Quốc xem như biểu tượng của việc Tokyo chưa đủ hàm ơn và thành tâm xin lỗi về những hành động gây ra trong Thế chiến II.

Trung Quốc đã nhiều lần lên tiếng phản đối việc thăm đền và cảnh báo về xu hướng quân sự hóa của Nhật Bản, đặc biệt khi bà Takaichi được xem là chính khách có chính sách cứng rắn với Trung Quốc, đã tuyên bố khả năng can thiệp quân sự vào xung đột Đài Loan. Ngoài ra, các vấn đề như tranh chấp lãnh thổ ở quần đảo Senkaku và vùng lãnh thổ phía Bắc với Nga cũng làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.

Các diễn biến liên quan và bối cảnh an ninh hiện tại

Bộ trưởng quốc phòng Koizumi là quan chức cấp cao mới nhất đến thăm đền Yasukuni nhân dịp ngày kỷ niệm đầu hàng, nối tiếp Phó Thủ tướng Minoru Kihara đã thăm vào năm 2024. Việc này diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản đang tích cực tăng cường năng lực quốc phòng, thay đổi chính sách an ninh, đồng thời đối mặt với áp lực từ Trung Quốc và Nga trong các vấn đề an ninh, lãnh thổ.

Trước ngày kỷ niệm, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã cảnh báo Nhật Bản không nên đi theo con đường quân sự hóa lại, kêu gọi nước này hãy tự nhìn nhận và thành thật với quá khứ để duy trì trật tự quốc tế đã được thiết lập sau chiến tranh.

Cùng ngày, đền Yasukuni cũng ra khuyến cáo tránh mặc trang phục mang tính quân sự khi viếng đền để giữ không khí trang nghiêm cho người dân đến tưởng niệm.

Các sự kiện năm nay cho thấy Nhật Bản vẫn đang đối mặt với lịch sử khó khăn và những thách thức ngoại giao khi duy trì sự cân bằng giữa tưởng nhớ chiến tranh và quan hệ quốc tế trong khu vực Đông Á.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Straits Times Asia
• CNA
• Nikkei Asia
• SCMP Asia

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn VN247.