Anthony Fauci từ chối trả lời chất vấn tại Thượng viện Mỹ, viện dẫn Tu chính án thứ 5

Bối cảnh phiên điều trần và quyền Tu chính án thứ 5 của Fauci

Ngày 29/7, ông Anthony Fauci, cựu Giám đốc Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia (NIAID) Mỹ và là người từng giữ vai trò cố vấn chính trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19, tham gia phiên điều trần trước Ủy ban An ninh Nội địa và Các Vấn đề Chính phủ của Thượng viện do Thượng nghị sĩ Rand Paul (Cộng hòa-Kentucky) chủ trì. Tại đây, Fauci đã từ chối trả lời các câu hỏi liên quan đến cách xử lý đại dịch và nguồn gốc virus, viện dẫn quyền Tu chính án thứ 5 trong Hiến pháp Mỹ để không bị bắt buộc làm nhân chứng chống lại bản thân trong một vụ án hình sự.

Bản thân Fauci thừa nhận việc sử dụng quyền này là điều khiến ông đau lòng, nhưng khẳng định đó là hành động theo lời khuyên của các luật sư nhằm bảo vệ bản thân trước chiến dịch cáo buộc kéo dài và những nỗ lực có tính áp lực từ phía ông Paul và các đồng minh thuộc Đảng Cộng hòa.

Tranh cãi xoay quanh nghiên cứu tăng chức năng virus và nguồn gốc COVID-19

Trong suốt nhiều năm, Thượng nghị sĩ Rand Paul liên tục tố cáo Fauci đã nói dối Quốc hội về việc Viện Y tế Quốc gia (NIH) tài trợ cho các nghiên cứu "tăng chức năng" (gain-of-function) tại phòng thí nghiệm ở Vũ Hán, Trung Quốc - nơi đầu tiên phát hiện dịch bệnh COVID-19. Nghiên cứu này nhằm tạo ra hoặc sửa đổi các virus để tăng khả năng lây lan hoặc độc lực, gây tranh cãi gay gắt trong cộng đồng khoa học và chính trị.

Fauci phủ nhận những cáo buộc này, khẳng định ông đã trung thực khai báo với Quốc hội nhiều lần và các nghiên cứu được tài trợ không đáp ứng định nghĩa chính thức về nghiên cứu tăng chức năng. Ngoài ra, nguyên nhân chính xác của đại dịch vẫn chưa được xác định rõ ràng, với các cơ quan tình báo Mỹ và quốc tế có các quan điểm khác nhau về khả năng virus rò rỉ từ phòng thí nghiệm hoặc nguồn gốc tự nhiên.

Hồ sơ và nhật ký bị công khai gây căng thẳng

Gần đây, Thượng nghị sĩ Paul công bố hơn 1.100 trang nhật ký của Fauci từ năm 2019 đến 2022, ghi lại các ghi chép hàng ngày và phân tích của ông về đại dịch, phủ nhận thông tin chính thức được ông cùng các quan chức y tế công cộng đưa ra. Fauci cáo buộc đây là chiến dịch nhằm bôi nhọ và gây áp lực lên ông, với mục đích buộc ông phải phạm sai sót pháp lý dẫn đến án tù.

Đơn vị pháp lý của Fauci gọi đây là cuộc trả thù ám ảnh và tuyên bố sẽ xem xét các biện pháp pháp lý để bảo vệ quyền lợi cho ông. Ông cũng từng đối đầu gay gắt với Thượng nghị sĩ Paul trong nhiều phiên điều trần trước Quốc hội suốt thời gian đại dịch.

Tác động và phản ứng chính trị

Phiên điều trần khiến bức tranh chia rẽ về đại dịch COVID-19 và các trách nhiệm của các quan chức y tế công cộng thêm phần căng thẳng. Chính quyền Trump từng cấm tài trợ cho nghiên cứu tăng chức năng được cho là nguy hiểm, trong khi Tổng thống Biden đã ban hành lệnh ân xá phòng ngừa cho Fauci khỏi các cáo buộc mang tính chính trị.

Thượng nghị sĩ Paul vẫn khẳng định sẽ tiếp tục đẩy mạnh điều tra và cáo buộc đối với Fauci, coi ông như biểu tượng đại diện cho sự không minh bạch và thất bại trong xử lý đại dịch. Trong khi đó, Fauci vẫn nhận được sự ủng hộ từ nhiều chuyên gia y tế và nhà khoa học trên toàn thế giới, khẳng định vai trò quan trọng của ông trong phòng chống dịch.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/2 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 2 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• CBC News
• BBC News
• CNA
• Fox News

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn VN247.