25 bang Mỹ kiện chính quyền Trump về vòng thuế quan mới trên hàng hóa nhập khẩu

25 bang do đảng Dân chủ kiện chính quyền Trump về thuế quan mới

Đơn kiện nhằm yêu cầu tòa án hủy bỏ các mức thuế, tuyên bố chúng là bất hợp pháp và ra lệnh hoàn trả các khoản thuế đã thu. Trong số các bang kiện có New York, Oregon, California, Massachusetts, North Carolina, Washington, cùng nhiều bang khác và các thống đốc đảng Dân chủ.

Nguồn gốc và cơ sở pháp lý của các mức thuế quan mới

Vòng thuế quan mới được chính quyền Trump áp từ ngày 24/7, áp dụng mức thuế từ 10% đến 12,5%, nhắm tới hàng hóa nhập khẩu từ hơn 99% kim ngạch nhập khẩu của Mỹ, bao gồm Liên minh châu Âu, Canada, Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan cùng nhiều quốc gia khác. Lý do chính thức được đưa ra là các quốc gia này không có biện pháp hiệu quả để ngăn chặn hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức nhập vào Mỹ.

Khác với các mức thuế quan trước đây được áp dưới quyền luật Quốc tế Khẩn cấp Kinh tế (IEEPA) bị Tòa án Tối cao bác bỏ hồi tháng 2 năm nay, vòng thuế quan mới sử dụng quyền hạn theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại 1974 – cho phép tổng thống áp dụng biện pháp thuế hay trừng phạt khi đối tác thương mại có hành vi thương mại không công bằng.

Tranh cãi và phản ứng từ các bang và chính quyền liên bang

Những bang theo đảng Dân chủ cho rằng việc sử dụng Mục 301 để áp dụng rộng rãi thuế quan cho 60 nước là hành động chưa từng có tiền lệ, và cho rằng chính quyền đã dùng cáo buộc lao động cưỡng bức như cái cớ để duy trì các mức thuế đã từng bị tòa án xác định là bất hợp pháp.

Ví dụ, New York Attorney General Letitia James nêu rõ: “Sau khi thất bại tại Tòa án Tối cao, chính quyền lại tiếp tục tăng thuế một cách bất hợp pháp gây thiệt hại cho gia đình và doanh nghiệp.” Thống đốc New York, Kathy Hochul, cũng nhấn mạnh rằng các mức thuế quan này chỉ làm tăng giá các mặt hàng thiết yếu, ảnh hưởng trực tiếp tới người dân.

Trong khi đó, phát ngôn viên Nhà Trắng Kush Desai cho biết động thái áp thuế là “phản ứng hợp pháp” đối với việc các quốc gia không kiểm soát được hàng hóa làm bằng lao động cưỡng bức, gây tổn hại đến thương mại và người lao động Mỹ. Ông cũng khẳng định Mục 301 vốn được các tổng thống trước đây sử dụng và đây vẫn là công cụ pháp lý bền vững cho mục đích này.

Diễn biến pháp lý và ý nghĩa của vụ kiện

Đây không phải là lần đầu tiên các vòng thuế quan của Tổng thống Trump bị thách thức tại tòa án. Trước đó, chính quyền đã phải rút lại và hoàn trả một số thuế bị tòa án xác định không có căn cứ pháp lý. Tuy nhiên, chính quyền Trump vẫn tiếp tục tìm cách áp dụng các mức thuế mới dựa trên các luật khác nhau, bất chấp các phán quyết của tòa án.

Vụ kiện lần này là một phần của nỗ lực pháp lý nhằm kềm chế chính quyền trong việc áp đặt thuế quan một cách không giới hạn, đồng thời bảo vệ người tiêu dùng và doanh nghiệp nhỏ trong nước khỏi tác động tiêu cực của các biện pháp thuế quan trên diện rộng.

Việc này cũng phản ánh mâu thuẫn kéo dài trong chính sách thương mại của Mỹ dưới thời Trump, giữa việc bảo vệ ngành sản xuất nội địa và việc tuân thủ các quy định pháp lý quốc tế cũng như trong nước.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 2/3 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• USA Today
• The Guardian
• Associated Press
• South China Morning Post

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn VN247.